Ngày 27/06/2026, Bộ Tài chính công bố dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi. Trọng tâm là nâng ngưỡng thu nhập để xác định người phụ thuộc.
Dự thảo quy định, người phụ thuộc được xác định là người có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng. Mức này tăng gấp 3 lần so với quy định hiện hành là 1 triệu đồng/tháng, vốn đã được áp dụng từ năm 2013.
Cụ thể, người nộp thuế được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc nếu thu nhập của người phụ thuộc không vượt ngưỡng 3 triệu đồng/tháng. Ngược lại, nếu thu nhập bình quân của người phụ thuộc từ trên 3 triệu đồng/tháng, khoản giảm trừ gia cảnh này sẽ không được áp dụng.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Bộ Tài chính vừa công bố bản tổng hợp, tiếp thu và giải trình ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế TNCN sửa đổi.
Theo dự thảo, ngưỡng thu nhập người phụ thuộc được đề xuất nâng lên 3 triệu đồng/tháng, tăng 2 triệu đồng so với mức 1 triệu đồng/tháng hiện hành. Mức này đã được áp dụng từ năm 2013 đến nay, tức hơn 13 năm không thay đổi.
| Chỉ tiêu | Quy định hiện hành (từ 2013) | Dự thảo mới (2026) |
|---|---|---|
| Ngưỡng thu nhập người phụ thuộc | 1 triệu đồng/tháng | 3 triệu đồng/tháng |
| Mức giảm trừ gia cảnh/người phụ thuộc | Không nêu rõ trong dự thảo | 6,2 triệu đồng/tháng |
| Thời gian áp dụng | 2013 - 2026 | Dự kiến từ 2026 |
Việc nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng được xem là bước điều chỉnh nhằm phù hợp hơn với thực tế biến động thu nhập và chi phí sinh hoạt của người dân, sau hơn 13 năm áp dụng mức cũ đã trở nên lạc hậu.
Thực tế, trong hơn 13 năm qua, mức giá hàng hóa, dịch vụ, chi phí y tế, giáo dục và sinh hoạt đã tăng đáng kể. Với ngưỡng thu nhập chỉ 1 triệu đồng/tháng, nhiều người cao tuổi, người khuyết tật hoặc sinh viên có thu nhập từ làm thêm rất thấp vẫn được xác định là người phụ thuộc.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng sẽ tác động trực tiếp đến số thuế TNCN phải nộp của người lao động. Hộ gia đình có người phụ thuộc với thu nhập phụ thấp hơn 3 triệu đồng/tháng sẽ được giảm trừ gia cảnh 6,2 triệu đồng/tháng.
Dòng tiền ròng từ chính sách này: ngân sách nhà nước có thể giảm thu, nhưng dòng tiền khả dụng của hộ gia đình tăng lên. Với lạm phát và chi phí sinh hoạt leo thang, chỉ số tiêu dùng (CPI) đã tăng qua các năm, ngưỡng cũ 1 triệu đồng/tháng không còn phản ánh đúng chi phí nuôi dưỡng người phụ thuộc.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, mức điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính đồng bộ của chính sách thuế với xu hướng tăng thu nhập và chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, chưa có dữ liệu về số lượng người phụ thuộc bị ảnh hưởng hay mức giảm thu ngân sách dự kiến được công bố trong dự thảo.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Từ góc độ phân tích vĩ mô, chính sách này thuộc nhóm giải pháp tài khóa mở rộng - giảm thuế trực tiếp cho người lao động có người phụ thuộc. Điều này có thể thúc đẩy tổng cầu tiêu dùng nội địa trong trung hạn.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:
- Mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc: nếu vượt quá 3 triệu đồng, khoản giảm trừ gia cảnh 6,2 triệu đồng sẽ không được áp dụng.
- Biến động giá cả hàng hóa, dịch vụ: nếu lạm phát tiếp tục tăng, ngưỡng 3 triệu đồng có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu.
- Thời điểm áp dụng chính thức của Thông tư: quy định hiện hành vẫn có hiệu lực, dự thảo đang trong giai đoạn lấy ý kiến.
Người lao động cần rà soát thu nhập thực tế của người phụ thuộc để xác định điều kiện được hưởng giảm trừ gia cảnh. Doanh nghiệp và nhà đầu tư nên theo dõi diễn biến chính sách thuế TNCN 2026 vì nó có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các ngành tiêu dùng, bán lẻ.