Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 23-6, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Moscow sẵn sàng kích hoạt các bảo đảm an ninh với Belarus nếu Ukraine thực hiện các đe dọa tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ nước này, theo nguồn tin từ Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh.
Phát biểu tại một cuộc thảo luận bàn tròn về vai trò của phương Tây trong xung đột Ukraine, ông Lavrov đề cập yêu cầu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc Belarus phải tháo dỡ hoặc vô hiệu hóa các trạm tiếp sóng mà Kiev cho là có liên quan Nga dọc biên giới Belarus-Ukraine.
Ông Zelensky đã đưa ra thời hạn một tuần, cảnh báo Ukraine sẽ tự phá hủy các thiết bị này nếu Minsk không hành động. Ngoại trưởng Nga cho rằng tối hậu thư này thực chất là một lời đe dọa nhằm vào một quốc gia có chủ quyền.
Dưới đây là các thông tin chính từ bài báo:
| Thực thể | Thông tin / Yêu cầu | Phản ứng / Lập trường |
|---|---|---|
| Ukraine (Zelensky) | Yêu cầu Belarus tháo dỡ trạm tiếp sóng trong 1 tuần, đe dọa tự phá hủy. | Chưa có phản hồi chính thức về tuyên bố của Nga. |
| Nga (Lavrov) | Sẵn sàng kích hoạt bảo đảm an ninh Nhà nước Liên minh, bao gồm vũ khí hạt nhân. | Cáo buộc Ukraine kéo Belarus vào xung đột, chỉ trích EU viện trợ vũ khí. |
| Belarus (Minsk) | Không tháo dỡ thiết bị, không dừng cung cấp nhiên liệu cho Nga. | Cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào từ Ukraine sẽ kéo theo phản ứng đáp trả. |
| NATO / EU | Gia tăng hoạt động quân sự gần biên giới, tập trận tại hành lang Suwałki. | EU ủng hộ các tuyên bố của Ukraine và tiếp tục viện trợ vũ khí cho Kiev. |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Quyết tâm của Nga trong việc kích hoạt hiệp ước Nhà nước Liên minh (có hiệu lực từ tháng 3-2025) đưa rủi ro địa chính trị khu vực lên một nấc thang mới, với mức độ phòng thủ tài sản (risk-off) tăng cao.
Theo hiệp ước, một cuộc tấn công vào Belarus được coi là tấn công vào Nga và có thể kích hoạt các biện pháp quân sự bao gồm vũ khí hạt nhân. Điều này khiến chi phí vốn của các tài sản rủi ro (cổ phiếu, crypto) có thể tăng vọt trong ngắn hạn.
Dòng tiền ròng trên thị trường hàng hóa thường chảy vào các tài sản trú ẩn an toàn như vàng, USD, CHF, và dầu thô (WTI/Brent) do lo ngại gián đoạn nguồn cung năng lượng từ khu vực Biển Đen và tuyến đường ống dẫn khí đốt Nga sang châu Âu.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) sẽ tiếp tục chi phối nếu căng thẳng leo thang, khiến các chỉ số chứng khoán toàn cầu (S&P 500, VN-Index) chịu áp lực điều chỉnh, trong khi đồng Ruble và đồng Rupiah của Belarus có thể mất giá nhanh do rủi ro thanh khoản.
Độ trễ chính sách từ các ngân hàng trung ương (FED, ECB) càng làm gia tăng bất ổn khi họ khó có thể nới lỏng tiền tệ để đối trọng với cú sốc địa chính trị ngay lập tức.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ngoại trưởng Nga cũng chỉ trích Liên minh châu Âu (EU) vì ủng hộ các tuyên bố của Ukraine, cho rằng khối này không thể đóng vai trò trung gian trung lập khi vẫn tiếp tục viện trợ vũ khí cho Kiev, gia tăng trừng phạt Nga và ủng hộ các đe dọa nhằm vào Belarus.
Moscow và Minsk đồng thời bày tỏ quan ngại về việc NATO gia tăng hoạt động quân sự gần biên giới, bao gồm các cuộc tập trận quy mô lớn tại khu vực hành lang Suwałki (dải đất liền duy nhất kết nối Lithuania, Latvia và Estonia với phần còn lại của NATO).
Hai nước cáo buộc phương Tây đang thúc đẩy một chiến lược quân sự hóa khu vực và chuẩn bị cho đối đầu trực tiếp. Phía Nga và Belarus khẳng định không có kế hoạch tấn công NATO hay EU nếu không bị tấn công trước, đồng thời cáo buộc phương Tây đang lợi dụng cuộc xung đột tại Ukraine để gia tăng căng thẳng quân sự trong khu vực.
Các dữ kiện cần theo dõi bao gồm:
- Thời hạn một tuần của tối hậu thư từ Zelensky: Nếu Ukraine tự phá hủy thiết bị, Nga có thể xem đây là hành động xâm phạm chủ quyền Belarus và kích hoạt hiệp ước.
- Phản ứng của thị trường năng lượng: Giá dầu Brent và khí đốt tự nhiên tại châu Âu có thể tăng đột biến nếu xung đột lan sang Belarus.
- Động thái của NATO: Các cuộc tập trận tại hành lang Suwałki có thể đẩy rủi ro đối đầu quân sự trực tiếp lên mức cao nhất kể từ năm 2022.
- Hành vi của dòng tiền vào vàng và USD: Nếu tâm lý phòng thủ tài sản chiếm ưu thế, chỉ số DXY có thể tăng và áp lực lên các tài sản rủi ro gia tăng.