Từ tín hiệu ba siêu tàu Saudi Arabia vượt eo biển Hormuz: Phục hồi nguồn cung năng lượng và tác động đa thị trường

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo Hãng tin Reuters, ngày 18-6, ba siêu tàu chở dầu treo cờ Saudi Arabia đã đi qua eo biển Hormuz. Các tàu này vận chuyển tổng cộng 6 triệu thùng dầu thô.

Sự kiện diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký biên bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh vào ngày 17-6. Thỏa thuận này sớm hơn hai ngày so với dự kiến.

Biên bản ghi nhớ yêu cầu mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz và dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.

Ngoài ba siêu tàu dầu, còn có tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Mraikh treo cờ Pháp do QatarEnergy vận hành, cùng một tàu chở ô tô của Grimaldi (Ý) cũng nằm trong số tàu vượt eo biển.

Các tàu từng che giấu vị trí nay đã kích hoạt lại thiết bị phát tín hiệu. Một số tàu chở dầu Iran đã vượt tuyến phong tỏa của hải quân Mỹ đang trên hành trình trở về cảng nước này.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Thỏa thuận Mỹ-Iran tạo ra cú sốc cung tích cực tức thời cho thị trường năng lượng. Việc ba siêu tàu Saudi Arabia vượt eo biển Hormuz chỉ trong vài giờ là tín hiệu cho thấy nguồn cung từ vùng Vịnh đang được tái lập nhanh hơn kỳ vọng của thị trường.

Giá dầu Brent giảm 2% xuống dưới 78 USD/thùng phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) đối với các vị thế long dầu. Mức giá này thấp nhất kể từ khi xung đột bùng phát, cho thấy biên lợi nhuận kỳ vọng của các nhà đầu tư năng lượng đang bị điều chỉnh.

Với trader forex, động thái này tác động trực tiếp đến các cặp tiền liên quan đến dầu mỏ như USD/CAD (Canada là nước xuất khẩu dầu) và NOK/SEK. Đồng thời, đồng USD có thể chịu áp lực giảm nếu lạm phát kỳ vọng hạ nhiệt theo giá dầu.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu ngành năng lượng (P/E, EPS) tại các sàn như VN-Index, S&P 500 (XLE) có thể điều chỉnh giảm trong ngắn hạn do chi phí vốn đầu vào giảm và biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Tuy nhiên, đối với thị trường hàng hóa khác, giá dầu giảm làm giảm chi phí vận tải, có lợi cho các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như thép, xi măng, và logistics. Điều này cũng hỗ trợ tâm lý mua vào đối với các tài sản rủi ro khác.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thỏa thuận khởi động giai đoạn đàm phán 60 ngày nhằm đạt thỏa thuận cuối cùng chấm dứt chiến tranh. Trong 60 ngày này, Iran tuyên bố cho phép tàu thương mại lưu thông qua eo biển mà không thu phí.

Tuy nhiên, Iran tuyên bố sẽ thu phí qua eo biển Hormuz sau giai đoạn 60 ngày, tạo ra yếu tố bất định cho chuỗi cung ứng dầu khí trong trung hạn.

Các hãng vận tải cho biết cần thêm thời gian để lưu lượng qua eo biển trở lại mức trước chiến tranh (135 tàu/ngày) do yêu cầu an toàn và rà phá thủy lôi. Hiện tại chỉ có 10 tàu thương mại được ghi nhận qua eo biển vào ngày 18-6.

Còn ít nhất 6 tàu khác đang hướng theo lộ trình tương tự để rời vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh, cho thấy độ trễ chính sách trong việc khôi phục hoàn toàn lưu thông.

Đối với thị trường crypto, giá dầu giảm có thể làm giảm áp lực lạm phát toàn cầu, từ đó giảm bớt kỳ vọng về chính sách Hawkish từ các ngân hàng trung ương lớn (FED, ECB). Điều này tạo môi trường thuận lợi hơn cho các tài sản đầu cơ như Bitcoin.

Các yếu tố cần theo dõi gồm:

• Kết quả đàm phán 60 ngày giữa Mỹ và Iran về thỏa thuận cuối cùng
• Tốc độ khôi phục lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz về mức trước chiến tranh
• Chính sách thu phí của Iran sau giai đoạn 60 ngày
• Phản ứng từ OPEC và các nước xuất khẩu dầu lớn khác
• Dữ liệu tồn kho dầu thô Mỹ hàng tuần (EIA)
• Rủi ro rà phá thủy lôi và an toàn hàng hải tại khu vực

Các tàu chở dầu Iran bị trừng phạt đang trên hành trình trở về, tạo thêm nguồn cung phụ trội. Tổng thể, thị trường năng lượng đang bước vào giai đoạn điều chỉnh giá mới.