Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 25/6, các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã phê chuẩn lần cuối thỏa thuận thuế quan đạt được với Mỹ năm 2025. Sự kiện này cho phép thỏa thuận có hiệu lực trước hạn chót ngày 4/7 do Tổng thống Donald Trump đặt ra. (Nguồn: VietnamPlus)
Việc phê chuẩn từ Hội đồng EU khép lại rào cản lập pháp cuối cùng từ phía EU. Trước đó, Nghị viện châu Âu (EP) đã phê chuẩn văn bản vào ngày 16/6 vừa qua.
Bảng dưới đây tổng hợp các mốc thời gian và mức thuế chính trong thỏa thuận:
| Mốc sự kiện / Nội dung | Chi tiết / Mức thuế |
|---|---|
| Hạn chót Tổng thống Trump đặt ra | Ngày 4/7 |
| Ngày EP phê chuẩn | Ngày 16/6 |
| Ngày Hội đồng EU phê chuẩn lần cuối | Ngày 25/6 |
| Thuế áp dụng với hàng hóa EU | 15% |
| Thuế áp dụng với hàng công nghiệp Mỹ (từ EU) | 0% |
| Điều khoản chấm dứt hiệu lực (sunset clause) | Cuối năm 2029, nếu không gia hạn |
Thỏa thuận được hai bên thống nhất từ tháng 7 năm ngoái. Tuy nhiên, tiến trình thực thi bị hoãn nhiều tháng do các yếu tố địa chính trị và pháp lý.
Cụ thể, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa kiểm soát Greenland. Tòa án Tối cao Mỹ cũng ra phán quyết bác bỏ các mức thuế quan do ông Trump áp đặt trước đó.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc thỏa thuận được thông qua trước hạn chót 4/7 giúp giảm bất ổn thương mại xuyên Đại Tây Dương. Dòng tiền ròng (net flow) vào các tài sản rủi ro khu vực này có thể cải thiện trong ngắn hạn.
Mức thuế 0% đối với hàng công nghiệp Mỹ là tín hiệu tích cực cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Mỹ. Ngược lại, mức thuế 15% mà EU phải chịu vẫn là một rào cản chi phí đáng kể.
Chi phí vốn (cost of capital) của các doanh nghiệp sản xuất tại châu Âu có thể giảm nhẹ nhờ giảm bất ổn chính sách. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh từ hàng Mỹ gia tăng khi thuế nhập khẩu giảm về 0%.
Các nhà lập pháp EU đã bổ sung cơ chế phòng vệ. Điều khoản chấm dứt hiệu lực vào cuối năm 2029 tạo ra giới hạn thời gian cho thỏa thuận.
Ủy ban châu Âu (EC) được trao quyền đình chỉ hiệp định nếu Mỹ không thực hiện cam kết. Yếu tố này tạo ra rủi ro pháp lý cho các hợp đồng dài hạn nếu căng thẳng thương mại tái diễn.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) tại châu Âu có thể giảm bớt. Nhưng dòng vốn chưa chắc đã đổ mạnh vào các thị trường mới nổi như Việt Nam nhờ hiệu ứng chuyển dịch thương mại.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các văn kiện thực thi thỏa thuận về phía EU gồm hai phần chính. Thứ nhất, xóa bỏ thuế quan đối với hàng công nghiệp Mỹ. Thứ hai, cấp quyền tiếp cận ưu đãi đối với một số nông sản và hải sản.
Hai văn kiện này sẽ chính thức có hiệu lực một ngày sau khi được công bố trên công báo chính thức của EU. Độ trễ chính sách (policy lag) giữa phê chuẩn và thực thi là rất ngắn.
Một số dữ kiện cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Phản ứng của Tổng thống Trump sau khi EU hoàn tất nghĩa vụ. Mỹ từng yêu cầu EU thực hiện cam kết trước ngày 4/7.
- Khả năng EC sử dụng quyền đình chỉ hiệp định trong tương lai. Điều này phụ thuộc vào việc Mỹ có gây gián đoạn thương mại và đầu tư hay không.
- Tác động của mức thuế 15% lên dòng chảy thương mại song phương. Hàng hóa EU phải chịu mức thuế cao hơn so với hàng Mỹ.
- Diễn biến thị trường ngoại hối, đặc biệt là cặp EUR/USD. Thỏa thuận ổn định có thể hỗ trợ đồng euro trong ngắn hạn.
- Tín hiệu từ các ngành hàng công nghiệp và nông sản châu Âu. Các doanh nghiệp niêm yết liên quan đến xuất khẩu xuyên Đại Tây Dương cần được đánh giá lại.
Bối cảnh này không thay đổi căn bản cấu trúc thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, nó tạo ra khung pháp lý rõ ràng hơn cho đầu tư vào khu vực châu Âu và Mỹ.