Ngày 1/6/2026, tại thủ đô Manila, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chứng kiến lễ nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược tăng cường. Sự kiện được Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh (PLO) đưa tin chi tiết.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Hai bên đã ký kết và trao 4 văn kiện hợp tác chính, tập trung vào quốc phòng, khoa học công nghệ, du lịch và giáo dục. Các thỏa thuận được ký trực tiếp giữa các bộ ngành tương ứng.
| Lĩnh vực | Văn bản hợp tác | Đơn vị ký kết |
|---|---|---|
| Quốc phòng | Bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng | Bộ Quốc phòng Việt Nam – Bộ Quốc phòng Philippines |
| Khoa học công nghệ | Bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ thông tin, chuyển đổi số | Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Bộ Công nghệ Thông tin và Truyền thông Philippines |
| Du lịch | Chương trình hợp tác du lịch 2026-2029 | Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam – Bộ Du lịch Philippines |
| Giáo dục | Bản ghi nhớ giữa Học viện Hành chính và Quản trị công (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) với Đại học Philippines | Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh – Đại học Philippines |
Bên cạnh các văn kiện, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết duy trì hòa bình, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Hai bên cũng ghi nhận yêu cầu đối phó với các hiểm họa phi biên giới như lừa đảo trực tuyến và buôn bán người.
Về kinh tế, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines. Hai bên nhất trí kiến tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư hai chiều, đặc biệt trong các lĩnh vực chế biến, chế tạo và kinh tế số. Cam kết thúc đẩy kết nối hàng không và du lịch cũng được nhấn mạnh.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự kiện nâng cấp quan hệ song phương mang ý nghĩa địa chính trị rõ rệt, đặc biệt trong bối cảnh các căng thẳng tại Biển Đông và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc. Việc ký kết thỏa thuận quốc phòng chuyên sâu về an ninh biển cho thấy hai nước muốn tăng cường năng lực phối hợp ứng phó với các tình huống trên biển.
Đối với thị trường tài chính, động thái này có thể tác động đến các dòng vốn FDI và thương mại. Việt Nam và Philippines cùng là thành viên ASEAN, việc nâng cấp quan hệ giúp củng cố vị thế của ASEAN trong vai trò trung tâm, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác kinh tế song phương. Tuy nhiên, tác động trực tiếp đến các chỉ số chứng khoán hay tỷ giá cần thêm dữ liệu dài hạn để đánh giá.
Về dòng tiền đầu tư, các lĩnh vực ưu tiên hợp tác như chế biến, chế tạo và kinh tế số có thể thu hút thêm vốn từ các doanh nghiệp Philippines (và ngược lại). Việc thúc đẩy kết nối hàng không cũng tạo điều kiện cho du lịch và dịch vụ, vốn là điểm sáng của cả hai nền kinh tế.
Cần lưu ý rằng, mặc dù văn kiện có tính chất chiến lược, nhưng hiện tại chưa có số liệu định lượng cụ thể về dòng vốn hay mức đầu tư tăng thêm. Các tác động thường có độ trễ chính sách (policy lag) và phụ thuộc vào khuôn khổ pháp lý triển khai sau đó.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Một số điểm mốc quan trọng từ sự kiện và các yếu tố cần theo dõi trong giai đoạn tới:
- Thỏa thuận quốc phòng – an ninh biển: khả năng triển khai các cuộc tuần tra chung, chia sẻ thông tin tình báo và huấn luyện quân sự.
- Chương trình hợp tác du lịch 2026-2029: dự kiến số lượng khách du lịch hai chiều tăng, tác động đến ngành hàng không, khách sạn và dịch vụ.
- Hợp tác kinh tế số: tạo cơ hội cho các startup và doanh nghiệp công nghệ trong lĩnh vực chuyển đổi số.
- Cam kết về Biển Đông: phản ứng của các bên liên quan như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và dòng vốn đầu tư vào khu vực.
- Thương mại song phương: Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines; xu hướng tăng trưởng có thể được thúc đẩy bởi các hiệp định thương mại tự do khu vực (RCEP, CPTPP) và các cam kết mới.
Các nhà đầu tư theo dõi ngành năng lượng, hàng hải và cảng biển có thể đánh giá thêm tác động từ cam kết hợp tác biển và đại dương. Tuy nhiên, thông tin hiện tại chưa cung cấp số liệu cụ thể về tăng trưởng GDP hay lợi nhuận doanh nghiệp.