Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
UBND TP.HCM vừa ban hành chỉ đạo xử lý các dự án đầu tư công có tỷ lệ giải ngân thấp trong 6 tháng đầu năm 2025.
Theo văn bản từ UBND thành phố, các dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 5% so với kế hoạch vốn được giao sẽ bị xem xét điều chuyển vốn sang các dự án khác có tiến độ tốt hơn.
Quyết định này dựa trên số liệu giải ngân thực tế của các đơn vị chủ đầu tư báo cáo. Tình trạng giải ngân chậm được xác định là vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, năng lực nhà thầu và nguồn cung vật liệu.
| Tiêu chí | Nội dung từ nguồn tin |
|---|---|
| Ngưỡng giải ngân | Dưới 5% kế hoạch vốn |
| Hành động | Điều chuyển vốn |
| Phạm vi | Dự án đầu tư công TP.HCM |
| Kỳ báo cáo | 6 tháng đầu năm 2025 |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Chính sách này tác động trực tiếp đến dòng tiền ròng luân chuyển trong nền kinh tế TP.HCM.
Việc điều chuyển vốn từ dự án chậm tiến độ sang dự án có khả năng hấp thụ tốt hơn tạo ra hiệu ứng thanh khoản ròng tích cực cục bộ. Tuy nhiên, nó cũng làm tăng chi phí cơ hội cho các nhà thầu và nhà đầu tư đã chuẩn bị nguồn lực cho dự án bị cắt vốn.
Áp lực tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có thể xuất hiện ở các doanh nghiệp xây lắp và bất động sản có tỷ trọng hợp đồng đầu tư công cao. Kỳ vọng về dòng thu nhập bị dịch chuyển, gây biến động ngắn hạn trên thị trường chứng khoán cơ sở.
Độ trễ chính sách (policy lag) giữa quyết định điều chuyển vốn và thực tế giải ngân mới có thể kéo dài 1-2 quý. Trong thời gian đó, dòng vốn tín dụng ngân hàng vào các dự án này cũng chịu ảnh hưởng dây chuyền.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố tồn tại song song với chính sách này gồm:
- Tiến độ giải phóng mặt bằng của các dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố.
- Diễn biến lãi suất cho vay ưu đãi đầu tư công từ ngân sách và hệ thống ngân hàng thương mại.
- Khả năng huy động vốn đối ứng từ các nhà đầu tư PPP (Public-Private Partnership).
- Chỉ số sản xuất ngành xây dựng (Construction PMI) của khu vực phía Nam.
Số liệu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM thống kê danh mục dự án giải ngân dưới 5% chưa được công bố công khai. Tuy nhiên, dựa trên quy mô tổng vốn đầu tư công trung hạn, quyết định này có thể điều chuyển hàng nghìn tỷ đồng.
Theo báo cáo thường niên trước đó, tình trạng giải ngân thấp thường xảy ra ở nhóm dự án giao thông, hạ tầng kỹ thuật và tái định cư. Rủi ro thanh khoản tập trung ở các nhà thầu đang ôm nhiều hợp đồng cùng lúc.
Đối với nhà đầu tư, cần quan sát chỉ tiêu dòng tiền ròng (net flow) của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE và HNX có tỷ trọng doanh thu từ đầu tư công lớn. Sự dịch chuyển vốn này có thể phản ánh vào biến động P/E và EPS của nhóm cổ phiếu xây dựng, bất động sản khu công nghiệp.
Trên thị trường trái phiếu chính phủ, khả năng chậm giải ngân cũng tác động đến kỳ vọng lãi suất và thanh khoản thứ cấp.