Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 16-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc họp báo chung bên lề G7 với Quốc vương Qatar. Ông đề cập thỏa thuận Mỹ-Iran và tình hình khu vực, theo đài CNN.
Ông Trump cho rằng giai đoạn đàm phán tiếp theo với Iran sẽ “dễ dàng hơn” so với vòng đầu. Giai đoạn này sẽ bao gồm thảo luận kỹ thuật về chương trình hạt nhân Iran, hỗ trợ tài chính cho Tehran và mở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump cũng bày tỏ sự không hài lòng với Thủ tướng Israel Netanyahu. Ông nói Netanyahu cần “có trách nhiệm hơn đối với Lebanon” và đề nghị Israel để Syria xử lý Hezbollah.
Về phía Iran, Thứ trưởng Ngoại giao Majid Takht-Ravanchi cho biết đàm phán sẽ bắt đầu sau lễ ký kết bản ghi nhớ vào ngày 19-6 tại Geneva (Thụy Sĩ). Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu phái đoàn Tehran, trong khi Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ.
Giá dầu tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 16-6 do thiếu chi tiết cụ thể trong thỏa thuận sơ bộ, theo đài CNBC.
| Chỉ số | Giá (16-6) | Thay đổi (%) | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Dầu Brent chuẩn quốc tế | 83,42 USD/thùng | +0,3% | CNBC |
| Dầu thô WTI Mỹ | 81,12 USD/thùng | +0,3% | CNBC |
| Dầu Brent (phiên 15-6) | Giảm gần 5% | Mức đóng cửa thấp nhất kể từ 4-3 | CNBC |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Thị trường dầu thô phản ứng với độ trễ chính sách (policy lag) rõ rệt. Phiên 15-6 chứng kiến mức giảm gần 5% khi thông tin thỏa thuận sơ bộ được công bố. Đến phiên 16-6, giá hồi phục nhẹ 0,3% khi nhà đầu tư nhận ra sự mơ hồ của các điều khoản.
Dòng tiền ròng (net flow) vào các tài sản năng lượng cho thấy tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) đang chi phối. Chi phí vốn tăng cao do bất ổn địa chính trị khiến các quỹ phòng hộ giảm vị thế mua ròng đối với hợp đồng tương lai dầu thô.
Eo biển Hormuz là điểm nghẽn chiến lược. Việc mở lại eo biển là một trong những nội dung kỹ thuật của giai đoạn hai. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong tiến trình này đều có thể đẩy giá dầu lên cao hơn do rủi ro nguồn cung.
Quan điểm của ông Trump về việc không “đầu tư bất kỳ khoản tiền nào vào Iran” cho thấy Mỹ duy trì lập trường cứng rắn. Điều này hạn chế khả năng Tehran tiếp cận nguồn tài chính quốc tế, ảnh hưởng đến năng lực tái thiết sau các cuộc không kích.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Đàm phán kỹ thuật giai đoạn hai được chia thành các nội dung cụ thể. Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, giai đoạn đầu tập trung vào eo biển Hormuz, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và tái thiết cơ sở hạ tầng Iran. Giai đoạn tiếp theo sẽ đề cập vấn đề hạt nhân và dỡ bỏ trừng phạt.
Ông Araghchi nhấn mạnh việc chấm dứt chiến sự liên quan Iran và Lebanon có mối liên hệ chặt chẽ. Tehran sẽ coi bất kỳ sự chiếm đóng nào tại Lebanon là vi phạm bản ghi nhớ với Mỹ.
Quốc vương Qatar Sheikh Tamim cho rằng thỏa thuận Mỹ-Iran sẽ mang lại kết quả tích cực trên khắp Trung Đông. Tuy nhiên, ông thừa nhận còn nhiều việc phải làm.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:
- Lễ ký kết bản ghi nhớ ngày 19-6 tại Geneva.
- Tiến độ đàm phán kỹ thuật về eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân Iran.
- Phản ứng của thị trường dầu thô sau mỗi thông báo chính thức.
- Động thái của Israel và Syria liên quan đến Hezbollah.
Giá dầu Brent ở mức 83,42 USD/thùng và WTI ở mức 81,12 USD/thùng là các ngưỡng kỹ thuật quan trọng. Nếu thỏa thuận đạt được tiến triển rõ ràng, giá có thể giảm về vùng 75-78 USD/thùng. Ngược lại, nếu đàm phán đổ vỡ, kịch bản giá tăng vọt trên 90 USD/thùng là khả thi.