Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 8/6/2026, Thẩm phán Leo Sorokin tại Boston đã ra phán quyết bác bỏ quy định thu phí 100.000 USD đối với mỗi thị thực H-1B mới. Quy định này do chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố hồi tháng 9/2025.
Phán quyết được đưa ra trong vụ kiện do 20 tổng chưởng lý bang thuộc đảng Dân chủ khởi xướng. Các bang này cho rằng khoản phí mới khiến chi phí xin thị thực H-1B tăng mạnh.
Thẩm phán Sorokin nhận định khoản phí 100.000 USD không phải là tiền phạt, mà về bản chất là một loại thuế. Ông kết luận Tổng thống Mỹ không có thẩm quyền tự áp thuế nếu chưa được Quốc hội cho phép.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Phí thị thực H-1B theo quy định mới | 100.000 USD/thị thực | Chính quyền Trump (9/2025) |
| Phí thị thực H-1B thông thường trước đó | 2.000 - 5.000 USD/thị thực | VnEconomy dẫn nguồn |
| Số thị thực H-1B cấp mỗi năm | 65.000 (cơ bản) + 20.000 (bằng cấp cao) | Luật định |
| Thời hạn thị thực H-1B | 3 - 6 năm | Luật định |
| Số bang khởi kiện | 20 bang (thuộc đảng Dân chủ) | VnEconomy |
| Thẩm phán | Leo Sorokin (bổ nhiệm thời Obama) | VnEconomy |
Chính quyền Trump lập luận rằng khoản phí 100.000 USD là một hình thức phạt tiền hợp pháp, nằm trong thẩm quyền của tổng thống theo luật nhập cư liên bang. Luật này cho phép tổng thống hạn chế nhập cảnh nếu cho rằng sự hiện diện của người nước ngoài 'gây bất lợi cho lợi ích của Mỹ'.
Thẩm phán Sorokin không chấp nhận lập luận này. Ông viện dẫn quyết định tháng 2/2026 của Tòa án Tối cao Mỹ về chương trình thuế quan đối ứng của ông Trump. Khi đó, Tòa án Tối cao bác bỏ việc sử dụng đạo luật tình trạng khẩn cấp quốc gia để áp thuế quan với hầu hết đối tác thương mại.
Nhà Trắng cho biết sẽ kháng cáo phán quyết. Bà Taylor Rogers, người phát ngôn Nhà Trắng, tin rằng phán quyết sẽ bị đảo ngược ở cấp phúc thẩm.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Phán quyết này phản ánh cuộc xung đột thẩm quyền giữa hành pháp và tư pháp Mỹ, tác động trực tiếp đến chi phí vốn của các doanh nghiệp công nghệ. Thị thực H-1B là công cụ chính để các công ty như Google, Microsoft, Apple tuyển dụng lao động kỹ thuật cao từ nước ngoài.
Nếu mức phí 100.000 USD được áp dụng, chi phí thuê một lao động H-1B sẽ tăng gấp 20-50 lần so với mức 2.000-5.000 USD trước đây. Điều này tạo ra rào cản chi phí lao động đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh ngành công nghệ toàn cầu đang cạnh tranh nhân tài khốc liệt.
Với hạn ngạch 65.000 thị thực cơ bản cộng thêm 20.000 thị thực cho lao động bằng cấp cao, tổng thu tiềm năng từ phí mới có thể lên tới 8,5 tỷ USD/năm. Con số này tương đương nguồn thu thuế đáng kể, giải thích lập luận của thẩm phán về bản chất thuế của khoản phí.
Nhà Trắng tuyên bố sẽ kháng cáo, cho thấy rủi ro chính sách chưa kết thúc. Quyết định cuối cùng có thể kéo dài qua nhiều phiên tòa, tạo ra sự bất định pháp lý cho các doanh nghiệp có kế hoạch tuyển dụng lao động nước ngoài trong 6-12 tháng tới.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Phán quyết của Thẩm phán Sorokin không phải là quyết định đơn lẻ. Nó nằm trong chuỗi các phán quyết của tòa án liên bang hạn chế thẩm quyền của tổng thống trong các vấn đề kinh tế - thương mại.
- Tháng 2/2026: Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan đối ứng của ông Trump dựa trên đạo luật tình trạng khẩn cấp quốc gia.
- Tháng 6/2026: Tòa án Boston bác phí thị thực H-1B 100.000 USD, cho rằng tổng thống không có thẩm quyền áp thuế mới.
- Nhà Trắng tuyên bố kháng cáo: Quy trình phúc thẩm có thể mất 3-6 tháng, tạo ra sự bất định kéo dài.
Nhà đầu tư cần theo dõi tiến trình phúc thẩm và các phán quyết tiếp theo từ Tòa án Tối cao. Nếu phán quyết bị đảo ngược, chi phí lao động cho ngành công nghệ sẽ tăng đột biến.
Trong kịch bản ngược lại, phán quyết được giữ nguyên: Các doanh nghiệp công nghệ Mỹ sẽ tiếp tục tiếp cận nguồn nhân lực kỹ thuật cao với chi phí thấp. Ngành công nghệ Mỹ sẽ duy trì lợi thế cạnh tranh.