Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
GS.TS Andreas Stoffers của ĐH Khoa học Ứng dụng FOM (Essen, Đức) đã có những đánh giá về nguồn nhân lực cho Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) của Việt Nam. Ông từng làm việc tại Deutsche Bank Việt Nam vào năm 2009.
Theo ông, Việt Nam không thiếu nhân lực cho IFC. Thách thức lớn hơn là khai thác hiệu quả nguồn lực sẵn có, từ đội ngũ lao động trong nước đến dòng chất xám hồi hương.
Bảng dưới đây tổng hợp các mốc quan sát chính từ chuyên gia:
| Thời điểm | Nhận định của GS.TS Andreas Stoffers |
|---|---|
| 2009 (Deutsche Bank Việt Nam) | Giao dịch viên ngân hàng người Việt có nền tảng đào tạo và kỹ năng nghề nghiệp khá tốt. Kinh nghiệm quốc tế còn hạn chế, tư duy chiến lược và xử lý giao dịch xuyên biên giới chưa rõ nét. |
| Hơn một thập kỷ sau (đến 2026) | Lực lượng lao động ngành ngân hàng - tài chính đã chuyển biến đáng kể. Nhiều ngân hàng viên và chuyên gia tài chính năng lực cao, có tư duy quốc tế. Số lượng chuyên gia Việt kiều trở về ngày càng tăng. |
Nguồn: Bài phỏng vấn trên Tuổi Trẻ Online (19/06/2026).
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng chất xám hồi hương mang theo kinh nghiệm quốc tế, tiêu chuẩn chuyên nghiệp và mạng lưới toàn cầu. GS Stoffers gọi đây là 'tài sản chiến lược chưa được khai thác đầy đủ'.
Việc tích hợp có hệ thống nhóm này vào giáo dục và đào tạo tại Việt Nam có thể thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn kinh doanh quốc tế. Điều này tác động trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực cho IFC.
Từ góc nhìn dòng tiền, một IFC hoạt động hiệu quả sẽ thu hút vốn ngoại, thúc đẩy thanh khoản thị trường chứng khoán và tạo động lực cho các định chế tài chính trong nước. Ngược lại, nếu không tận dụng được chất xám, chi phí cơ hội về nhân lực có thể làm chậm tiến độ hình thành IFC.
GS Stoffers cho rằng việc dựa chủ yếu vào nguồn lực trong nước khi xây dựng IFC là 'một lựa chọn thực tế và hợp lý'. Tuy nhiên, sự kết hợp hợp lý giữa nhân lực nội địa và quốc tế sẽ tăng tốc học hỏi thể chế, nâng cao uy tín và giảm rủi ro thử - sai tốn kém.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ngoài việc trở về làm nhà đầu tư hay quản lý, các chuyên gia Việt kiều và du học sinh có thể đảm nhận vai trò giảng viên, cố vấn, thỉnh giảng hoặc thiết kế chương trình đào tạo thực hành. Sự tham gia này giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn.
Việt Nam vẫn cần chuyên gia nước ngoài, đặc biệt trong giai đoạn đầu và giữa phát triển IFC. Sự kết hợp nhân lực nội địa và quốc tế là yếu tố then chốt.
GS Stoffers nhấn mạnh đặc điểm văn hóa 'trọng thành tích và cầu tiến' của người Việt là nền tảng quan trọng để thành công trong môi trường quốc tế đòi hỏi cao như các trung tâm tài chính. Các trung tâm này thường tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh, đặc biệt trong giáo dục đại học và đào tạo chuyên môn.
Ý tưởng biến TP.HCM không chỉ thành IFC mà còn trở thành trung tâm giáo dục khu vực được ông đánh giá là 'tham vọng nhưng hợp lý về mặt chiến lược'.