Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 6/2026 Việt Nam xuất khẩu khoảng 150.000 tấn càphê, đạt kim ngạch 552,6 triệu USD. Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu đạt 1,1 triệu tấn với giá trị 4,78 tỷ USD.
So với cùng kỳ năm 2025, lượng tăng 9,7% nhưng giá trị giảm 14,4%. Giá xuất khẩu bình quân 6 tháng chỉ đạt 4.435 USD/tấn, giảm tới 22% so với cùng kỳ năm trước.
| Chỉ tiêu | 6 tháng đầu 2026 | Thay đổi so với cùng kỳ 2025 |
|---|---|---|
| Sản lượng xuất khẩu | 1,1 triệu tấn | +9,7% |
| Kim ngạch xuất khẩu | 4,78 tỷ USD | -14,4% |
| Giá xuất khẩu bình quân | 4.435 USD/tấn | -22% |
Ba thị trường truyền thống lớn nhất ghi nhận sụt giảm kim ngạch: Đức (-21,7%, chiếm 14,1% thị phần), Italia (-9,6%, 7,9%), Hoa Kỳ (-2,2%, 6,9%). Điểm sáng là Trung Quốc tăng 70,7%.
Theo Hiệp hội Càphê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), nguồn cung toàn cầu niên vụ 2025-2026 dự báo đạt khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước, chủ yếu từ Brazil.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Nghịch lý sản lượng tăng – kim ngạch giảm phản ánh tác động của chu kỳ cung dư thừa hàng hóa. Giá càphê Robusta – mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam – chịu áp lực giảm do Brazil mở rộng diện tích canh tác.
Chi phí logistics và cước vận tải biển duy trì ở mức cao bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp. Ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch Vĩnh Hiệp, cho biết dù sản lượng tăng 20% và mục tiêu doanh thu gần 1 tỷ USD, lợi nhuận bị ảnh hưởng bởi xung đột chính trị và cước tàu.
Trong nước, giá càphê vượt 90.000 đồng/kg sau nhiều phiên biến động, kích thích người trồng bán chốt lời. Tuy nhiên, lượng càphê còn lại trong dân không nhiều, giao dịch thận trọng.
Vicofa nhận định thị trường đang bước vào giai đoạn cung vượt cầu trên phạm vi toàn cầu. Nhu cầu tiêu thụ thế giới chỉ tăng nhẹ trong khi nguồn cung dồi dào, xu hướng giảm giá nhiều khả năng kéo dài.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Rủi ro thời tiết từ El Niño gây nắng nóng và khô hạn tại châu Á, có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng và ra hoa của cây càphê, tác động đến niên vụ 2026-2027.
Vicofa kiến nghị chuyển từ tăng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng. Khoảng 30% diện tích càphê Việt Nam đã có chứng chỉ sản xuất bền vững – nền tảng để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu khắt khe.
Các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và nhóm càphê đặc sản Bắc Âu được xác định là dư địa tăng trưởng. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh xuất khẩu càphê nhân chất lượng cao, rang xay, hòa tan và phối trộn.
Quy luật nhiều năm cho thấy lượng càphê xuất khẩu 6 tháng cuối năm thường thấp hơn nửa đầu năm, khiến mục tiêu tăng trưởng kim ngạch cả năm 2026 rất khó đạt. Dòng tiền đầu cơ hàng hóa có thể dịch chuyển sang các mặt hàng có chu kỳ giá khác.