Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 04/07/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử. Văn bản này lần đầu tiên đặt ra khung pháp lý riêng cho hoạt động livestream bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử.
Nghị định yêu cầu các nền tảng có tính năng livestream phải công khai quy chế hoạt động, bao gồm tối thiểu các nội dung: quyền và nghĩa vụ của các bên; quy trình định danh xác thực điện tử; điều kiện đăng ký tài khoản người bán và người livestream; các trường hợp dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin; quy trình cảnh báo đối với hàng hóa có nguy cơ mất an toàn; cơ chế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại trong và sau livestream.
| Nội dung chính | Yêu cầu từ Nghị định |
|---|---|
| Công khai quy chế livestream | Bắt buộc đối với nền tảng có tính năng livestream bán hàng |
| Thời hạn xử lý thông tin vi phạm | 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền |
| Thủ tục sửa đổi đăng ký nền tảng | 20 ngày làm việc kể từ ngày thay đổi thông tin (tên, người chịu trách nhiệm, mô hình hoạt động, hợp đồng, dịch vụ) |
| Điều kiện vận hành nền tảng | Phải đáp ứng điều kiện quản lý, vận hành và được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký |
| Báo cáo trực tuyến định kỳ | Thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử |
Các nền tảng trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử và nền tảng tích hợp chỉ được vận hành sau khi được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký. Trường hợp thay đổi thông tin đăng ký, chủ quản phải thực hiện thủ tục sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 20 ngày làm việc.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Nghị định 248/2026/NĐ-CP tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội có chức năng đặt hàng trực tuyến. Các doanh nghiệp phải đầu tư vào hệ thống kiểm duyệt nội dung, cơ chế tiếp nhận khiếu nại và công cụ cảnh báo tự động.
Đối với các nền tảng lớn, đây là bài toán về chi phí tuân thủ (compliance cost) gia tăng. Những nền tảng chưa có sẵn quy trình định danh xác thực điện tử hoặc hệ thống xử lý vi phạm trong 24 giờ sẽ chịu áp lực nâng cấp hạ tầng kỹ thuật. Ngược lại, các nền tảng đã vận hành quy trình chặt chẽ có thể tận dụng lợi thế cạnh tranh.
Dòng tiền ròng từ hoạt động livestream bán hàng có thể bị ảnh hưởng trong ngắn hạn do quá trình thích ứng với quy định mới. Tuy nhiên, về trung hạn, khung pháp lý rõ ràng giúp giảm rủi ro pháp lý và tăng niềm tin của người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy doanh thu bền vững.
Chính sách này cũng đặt ra yêu cầu về quản trị rủi ro cho các quỹ đầu tư và cổ đông của các công ty niêm yết trong lĩnh vực thương mại điện tử, logistics và công nghệ. Các chỉ số như ROE, EBITDA có thể chịu tác động từ việc tăng chi phí vận hành và đầu tư công nghệ.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nghị định quy định chi tiết trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử, bao gồm: công bố nội dung tại vị trí trên màn hình chính; báo cáo trực tuyến định kỳ; kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ thông tin xâm phạm sở hữu trí tuệ trong 24 giờ; cập nhật từ khóa theo khuyến cáo của cơ quan nhà nước; duy trì tài khoản trên Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử để giải quyết khiếu nại.
Đối với các nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến, chủ quản phải phối hợp với chủ thể quyền sở hữu trí tuệ rà soát, tạm thời gỡ bỏ hoặc ngăn chặn truy cập đến thông tin hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm. Nền tảng tích hợp hệ thống tự động giao kết hợp đồng điện tử còn phải thực hiện thêm trách nhiệm theo Điều 13 Luật Thương mại điện tử.
Các nền tảng số lớn và mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến phải tuân thủ thêm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và báo cáo trực tuyến theo khoản 2, khoản 3 Điều 22 của Nghị định.
Nhà đầu tư cần theo dõi các chỉ số chi phí vận hành của các doanh nghiệp niêm yết trong ngành bán lẻ và công nghệ, đặc biệt là các nền tảng đang có thị phần lớn trong livestream bán hàng. Việc thực thi Nghị định sẽ là yếu tố ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và khả năng mở rộng thị trường trong nửa cuối năm 2026.