Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 4/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 198 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Nghị định có hiệu lực từ 1/7/2026.
Thông tin được báo Tuổi Trẻ đăng tải ngày 4/6/2026, trích dẫn nguồn chính thức từ văn bản pháp luật.
Các thay đổi chính trong cơ cấu tổ chức theo Nghị định 198 bao gồm:
- Đổi tên Vụ Tín dụng các ngành kinh tế thành Vụ Tín dụng.
- Đổi tên Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính thành Vụ Dự báo, thống kê.
- Bổ sung quy định: "Sở Giao dịch và Ngân hàng Nhà nước Khu vực là tổ chức hành chính tương đương cục thuộc Ngân hàng Nhà nước".
- Thay đổi số lượng phòng thuộc các Vụ.
Tổng số đơn vị trực thuộc NHNN được giữ nguyên ở mức 20 đơn vị.
Cơ cấu tổ chức mới của NHNN (theo Nghị định 198):
| Loại đơn vị | Danh sách |
|---|---|
| Vụ | Chính sách tiền tệ; Thanh toán; Tín dụng; Dự báo, thống kê; Hợp tác quốc tế; Pháp chế; Tài chính - Kế toán; Tổ chức cán bộ |
| Văn phòng | Văn phòng |
| Thanh tra | Thanh tra Ngân hàng Nhà nước |
| Sở Giao dịch | Sở Giao dịch |
| Cục | Công nghệ thông tin; Phát hành và kho quỹ; Quản lý ngoại hối; Phòng, chống rửa tiền; Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng; An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng |
| Chi nhánh khu vực | Ngân hàng Nhà nước Khu vực |
| Đơn vị sự nghiệp công lập | Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam; Thời báo Ngân hàng |
So sánh số lượng phòng theo quy định cũ (Nghị định 26) và mới (Nghị định 198):
| Vụ | Phòng cũ (NĐ 26) | Phòng mới (NĐ 198) |
|---|---|---|
| Chính sách tiền tệ | 6 | 5 |
| Dự báo, thống kê – Ổn định tiền tệ, tài chính (cũ) / Dự báo, thống kê (mới) | 6 | 6 |
| Tín dụng các ngành kinh tế (cũ) / Tín dụng (mới) | 5 | 4 |
| Hợp tác quốc tế | 5 | 3 |
| Tài chính - Kế toán | 5 | 4 |
| Tổ chức cán bộ | 5 | 4 |
| Thanh toán | 4 | 3 |
| Pháp chế | 3 | 2 |
Nhân sự lãnh đạo NHNN hiện tại: Thống đốc Phạm Đức Ấn; các Phó Thống đốc gồm Đoàn Thái Sơn, Phạm Tiến Dũng, Phạm Thanh Hà, Phạm Quang Dũng, Nguyễn Ngọc Cảnh.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc tái cấu trúc tổ chức của NHNN diễn ra trong bối cảnh ngân hàng trung ương nhiều nước đang siết chặt khuôn khổ hoạt động sau các biến động kinh tế vĩ mô giai đoạn 2022-2025.
Việc đổi tên Vụ Tín dụng các ngành kinh tế thành Vụ Tín dụng phản ánh xu hướng thu gọn phạm vi can thiệp vi mô. NHNN tập trung vào chức năng quản lý rủi ro hệ thống thay vì phân bổ tín dụng theo ngành.
Vụ Dự báo, thống kê tách khỏi nhiệm vụ "Ổn định tiền tệ, tài chính" cho thấy chức năng dự báo được chuyên môn hóa, không bị lồng ghép với nhiệm vụ điều hành chính sách.
Số lượng phòng tại hầu hết các Vụ đều giảm từ 1-2 phòng so với quy định cũ (Nghị định 26). Điều này phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy hành chính của Chính phủ, giảm chi phí vận hành.
Việc bổ sung Sở Giao dịch và NHNN Khu vực vào nhóm "tổ chức hành chính tương đương cục" giúp phân cấp quản lý rõ ràng hơn. Sở Giao dịch đóng vai trò kênh thực thi các nghiệp vụ thị trường mở (OMO), thị trường ngoại hối và đấu thầu vàng.
Theo báo Tuổi Trẻ, Nghị định 198 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây là cơ sở để NHNN vận hành bộ máy mới từ nửa cuối năm 2026.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Những thay đổi về cơ cấu tổ chức này tác động đến nhiều lĩnh vực thị trường ở góc độ chính sách:
Đối với thị trường tiền tệ và trái phiếu: Việc tinh gọn Vụ Chính sách tiền tệ (từ 6 xuống 5 phòng) có thể ảnh hưởng đến tốc độ xử lý hồ sơ nghiệp vụ thị trường mở, đặc biệt trong giai đoạn chuyển tiếp. Nhà đầu tư cần theo dõi biên độ lãi suất liên ngân hàng qua đêm (VND) sau ngày 1/7.
Đối với thị trường ngoại hối: Cục Quản lý ngoại hối giữ nguyên vị trí. Hoạt động của Sở Giao dịch với tư cách tổ chức tương đương cục có thể tăng tính linh hoạt trong các phiên can thiệp tỷ giá USD/VND.
Đối với thị trường vàng: NHNN tiếp tục khẳng định vai trò quản lý thị trường vàng qua Cục Phát hành và kho quỹ. Mọi chương trình huy động hay thanh toán bằng vàng đều phải tuân thủ pháp luật và có thể bị xử lý nghiêm nếu vi phạm.
Đối với hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM): Vụ Tín dụng mới sẽ tập trung vào rủi ro tổng thể danh mục tín dụng, thay vì phân bổ theo ngành. Các NHTM cần điều chỉnh chiến lược tăng trưởng tín dụng phù hợp với định hướng mới.
Đối với Fintech và ngân hàng số: Cục Công nghệ thông tin và Vụ Thanh toán tiếp tục là đầu mối quản lý. Số phòng thuộc Vụ Thanh toán giảm từ 4 xuống 3, có thể dẫn đến việc tăng cường sử dụng công nghệ và tự động hóa trong giám sát.
Dữ kiện cần theo dõi tiếp theo:
- Thông tư hướng dẫn chi tiết chức năng nhiệm vụ của từng Vụ, Cục sau ngày 1/7/2026.
- Biên chế lao động và cơ chế tuyển dụng mới tại các đơn vị sau tinh gọn.
- Các quy định về quản lý ngoại hối và thị trường vàng sửa đổi dự kiến ban hành trong năm 2026-2027.