Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM sáng 8-7, Giám đốc Sở Tài chính Hoàng Vũ Thảnh công bố số liệu thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2026. Tổng thu đạt 477.163 tỉ đồng, tương ứng 59,4% dự toán Trung ương giao và 59,3% dự toán HĐND giao. So với cùng kỳ năm trước, con số này tăng 25,6%.
Thành phố đặt mục tiêu thu ngân sách cả năm vượt 1 triệu tỉ đồng. Để đạt được, Sở Tài chính đề xuất 7 giải pháp cụ thể. Các giải pháp tập trung vào khai thác nguồn thu từ đất đai, thu hồi nợ thuế, đẩy nhanh tiến độ dự án và cải cách thể chế.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2026 | 477.163 tỉ đồng | Sở Tài chính TP.HCM |
| Tỷ lệ đạt so với dự toán Trung ương | 59,4% | Sở Tài chính TP.HCM |
| Tỷ lệ đạt so với dự toán HĐND | 59,3% | Sở Tài chính TP.HCM |
| Tăng trưởng so với cùng kỳ | +25,6% | Sở Tài chính TP.HCM |
| Mục tiêu cả năm | Trên 1 triệu tỉ đồng | UBND TP.HCM |
| Giá trị khu đất đưa ra đấu giá trước tháng 9 | 96.806 tỉ đồng | Sở Tài chính TP.HCM |
| Nợ thuế đến 30-6 | 89.284 tỉ đồng | Sở Tài chính TP.HCM |
| Số dự án giao đất có thu tiền sử dụng đất | 54 dự án (37.876 tỉ đồng) | Sở Tài chính TP.HCM |
| Dự kiến tăng thu từ chuyên đề giáo dục | 3.500 tỉ đồng | Sở Tài chính TP.HCM |
| Dự kiến tăng thu từ chuyển nhượng vốn | 4.500 tỉ đồng | Sở Tài chính TP.HCM |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Các giải pháp thu ngân sách của TP.HCM phản ánh một chiến lược kép: tận dụng nguồn thu bất thường từ đất đai và tăng cường hiệu quả thu thuế. Dòng tiền từ đấu giá quyền sử dụng đất (96.806 tỉ đồng) và thu hồi nợ thuế (89.284 tỉ đồng) chiếm tỷ trọng lớn trong kế hoạch bù đắp cho phần còn thiếu so với mục tiêu 1 triệu tỉ.
Xét trên góc độ vĩ mô, việc đẩy mạnh thu từ đất đai cho thấy chính quyền đang kỳ vọng vào sự phục hồi của thị trường bất động sản. Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản vẫn hiện hữu khi các doanh nghiệp bất động sản đối mặt với chi phí vốn cao và tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) của nhà đầu tư.
Đồng thời, các biện pháp kiểm tra thuế chuyên đề (giáo dục, chuyển nhượng vốn) nhằm tăng thu thêm 8.000 tỉ đồng. Điều này tạo áp lực ngắn hạn lên dòng tiền của các doanh nghiệp trong các lĩnh vực này, nhưng có thể cải thiện cân đối ngân sách.
Việc đẩy nhanh thanh quyết toán dự án đầu tư công và khấu trừ tiền sử dụng đất đã ứng trước sẽ giải phóng vốn cho các chủ đầu tư, qua đó kích thích hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, độ trễ chính sách (policy lag) có thể khiến tác động lan tỏa chỉ rõ rệt từ quý IV/2026 trở đi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ngoài các giải pháp ngắn hạn, TP.HCM đặt trọng tâm vào cải cách thể chế dài hạn. Cụ thể, Sở Tài chính tham mưu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt với mô hình thể chế mới, chuyển từ cơ chế đặc thù sang thể chế vượt trội. Đi kèm là quy hoạch tầm nhìn 100 năm, tái cấu trúc không gian đô thị đa trung tâm.
Những yếu tố cần theo dõi trong 6 tháng cuối năm:
- Tiến độ đấu giá 8 lô đất và 3.790 căn tại khu đô thị mới Thủ Thiêm cùng các khu đất tại đường Nguyễn Huệ.
- Khả năng thu hồi nợ thuế, đặc biệt là nợ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất (89.284 tỉ đồng).
- Kết quả kiểm tra thuế chuyên đề, tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục và chuyển nhượng vốn.
- Tiến độ phê duyệt giá đất cụ thể cho 54 dự án, giải phóng dòng tiền 37.876 tỉ đồng.
- Diễn biến thị trường bất động sản và tâm lý nhà đầu tư, ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ các lô đất đấu giá.
Giám đốc Sở Tài chính khẳng định mục tiêu trên 1 triệu tỉ đồng là khả thi nếu tập trung thực hiện các giải pháp. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng kết quả phụ thuộc lớn vào tốc độ phục hồi của thị trường bất động sản và khả năng thực thi của bộ máy hành chính.