Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 21-7, Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer thông báo Washington sẽ sớm hành động áp thuế mới đối với hàng chục quốc gia. Động thái này diễn ra khi mức thuế tạm thời 10% trên phạm vi toàn cầu do Tổng thống Donald Trump đưa ra sắp hết hiệu lực vào ngày 24-7.
Ông Greer cho biết biện pháp mới nhằm vào các nước không thực thi luật chống lao động cưỡng bức. Các mức thuế dự kiến dao động từ 10% đến 12,5% và sẽ thay thế mức thuế tạm thời hiện tại.
Danh sách 60 đối tác thương mại bị nhắm đến bao gồm EU, Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản. Mỹ cũng đã áp thuế 25% với Brazil và 50% với Canada trong các động thái gần đây.
| Mốc thời gian | Sự kiện | Nguồn |
|---|---|---|
| Tháng 2/2026 | Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ một loạt thuế quan của Trump | AFP/Tuổi Trẻ |
| Sau đó | Áp thuế tạm thời 10% toàn cầu | Tuổi Trẻ |
| 24/7/2026 | Mức thuế 10% hết hiệu lực | Tuổi Trẻ |
| 21/7/2026 | Greer thông báo hành động mới với hàng chục nước | CNBC/Tuổi Trẻ |
| Dự kiến | Thuế mới 10-12,5% với 60 đối tác | AFP/Tuổi Trẻ |
| Đã áp | Thuế 25% với Brazil, 50% với Canada | Tuổi Trẻ |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc thay thế thuế 10% toàn cầu bằng các mức thuế riêng rẽ lên tới 12,5% tạo ra hai hiệu ứng trái chiều. Thứ nhất, nó làm tăng chi phí thương mại đối với các nước bị nhắm, đặc biệt là EU và Trung Quốc. Thứ hai, nó loại bỏ tính đồng nhất của thuế toàn cầu, tạo ra sự phân hóa rủi ro giữa các khu vực.
Dòng tiền ròng trên thị trường tài chính có xu hướng chảy vào tài sản trú ẩn. USD thường được hưởng lợi trong ngắn hạn khi căng thẳng thương mại leo thang. Đồng thời, các tài sản rủi ro như cổ phiếu châu Á và hàng hóa cơ bản chịu áp lực điều chỉnh.
Độ trễ chính sách (policy lag) từ các đợt thuế trước vẫn chưa được hấp thụ hoàn toàn. Các nhà phân tích dự đoán biên lợi nhuận doanh nghiệp xuất khẩu bị thu hẹp, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất công nghệ và ô tô.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mỹ đang tiến hành các cuộc điều tra khác về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất. Điều này có thể dẫn đến các biện pháp bổ sung trong thời gian tới, mở rộng phạm vi sang nhiều ngành hàng hơn.
Phản ứng từ các đối tác thương mại là yếu tố then chốt. EU và Trung Quốc có thể đáp trả bằng thuế đối ứng, làm gia tăng rủi ro leo thang chiến tranh thương mại. Canada đã hứng chịu mức thuế 50% và có thể có biện pháp trả đũa.
Đối với nhà đầu tư, cần theo dõi biến động tỷ giá USD/VND, chỉ số chứng khoán Mỹ và châu Á, cũng như giá dầu WTI/Brent. Các mặt hàng năng lượng và kim loại công nghiệp thường nhạy cảm với tin tức thuế quan.