Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Tại Hội nghị triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI sáng 16-6, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã điểm danh các tồn tại kéo dài trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật.
Quốc hội khóa XV đạt kỷ lục với 151 luật được thông qua. Riêng năm 2025, Quốc hội thông qua tới 89 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng.
Tuy nhiên, chuẩn bị dự án luật chậm tiến độ, xin lùi nhiều lần là vấn đề nổi bật. Luật Đất đai trong khóa XV xin lùi tới 4 lần, đến nay khóa XVI vẫn phải tiếp tục sửa đổi.
| Chỉ tiêu lập pháp | Số liệu |
|---|---|
| Tổng số luật khóa XV | 151 |
| Luật thông qua năm 2025 | 89 |
| Luật Đất đai xin lùi | 4 lần |
| Tổng nhiệm vụ lập pháp khóa XVI | 192 |
| Chính phủ chủ trì | 172 |
Tình trạng nghị định, thông tư hướng dẫn chậm ban hành được mô tả là "căn bệnh triền miên". Luật Công đoàn có hiệu lực từ 1-7-2025 nhưng chưa có văn bản quy định chi tiết. Luật Lưu trữ hiệu lực từ 1-7-2025, đến 12-5-2026 mới có Thông tư 47.
Bản chất dòng vốn đang vận hành ra sao
Rủi ro thể chế là yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí vốn và dòng tiền trên thị trường. Khi các văn bản dưới luật chậm ban hành, doanh nghiệp và nhà đầu tư đối mặt với độ trễ chính sách kéo dài.
Luật Đất đai từng xin lùi 4 lần trong khóa XV và tiếp tục sửa đổi ở khóa XVI cho thấy sự không ổn định của khung pháp lý nền tảng. Điều này làm gia tăng risk-off sentiment trong các ngành sử dụng nhiều đất đai như bất động sản, hạ tầng.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn chứng: "Lúc chúng ta làm Luật Thủ đô thì tầm nhìn chưa đủ rộng, khi sửa các luật khác thì Luật Thủ đô lại phải sửa theo". Sự thiếu đồng bộ này làm giảm khả năng dự báo dòng vốn.
Ở chiều ngược lại, nỗ lực ứng dụng công nghệ mang tín hiệu tích cực. AI đọc 120.000 văn bản, tiết kiệm 95% thời gian, độ chính xác đạt 91%. App Quốc hội 2.0 và AI được coi là yếu tố giúp khối lượng lập pháp năm 2025 trở nên khả thi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Tổng số nhiệm vụ lập pháp cả nhiệm kỳ khóa XVI là 192. Chính phủ chủ trì 172 nhiệm vụ.
- Từ nay đến hết 2026: 61 nhiệm vụ trong chương trình lập pháp.
- Năm 2027: 39 nhiệm vụ cần hoàn thành.
- Năm 2028: 26 nhiệm vụ.
- Năm 2029: 14 nhiệm vụ.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết Chính phủ sẽ áp KPI cho công tác lập pháp từ quý III-2026. Cơ quan nào không hoàn thành nhiệm vụ theo Kế hoạch số 64 trước 30-6 sẽ bị kiểm điểm.
Kỳ họp không thường lệ dự kiến tháng 8 tới. Theo Chủ tịch Quốc hội, hiện trên bàn Thường vụ chưa có một dự thảo luật hay nghị quyết nào được gửi sang. Các bộ phải gửi hồ sơ khẩn trương để đủ điều kiện trình Quốc hội.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu từ nay khi trình luật phải trình kèm dự thảo nghị định và thông tư. Đây là nỗ lực rút ngắn độ trễ chính sách trong hệ thống pháp luật.