Từ lộ trình xăng E10: Nhìn về áp lực cung ứng nhiên liệu sinh học và tác động đến chi phí năng lượng

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo báo cáo từ Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), sau hơn một tháng triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc, thị trường vận hành ổn định, không ghi nhận đứt gãy nguồn cung.

Dự kiến trong tháng 7 sẽ có thêm 6 thương nhân đầu mối tham gia pha chế, phối trộn xăng E10, nâng tổng số lên 14 thương nhân đầu mối lớn.

Thông tin được TS. Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK - Bộ Công Thương), công bố ngày 3/7/2026.

Các số liệu chính từ báo cáo:

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Việc mở rộng số lượng thương nhân đầu mối pha chế từ 8 lên 14 phản ánh một tín hiệu tích cực về nguồn cung nhiên liệu sinh học.

Động thái này diễn ra ngay sau Nghị định số 29/2026/NĐ-CP (ngày 16/6/2026) tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động pha chế, phối trộn.

Về phía sản xuất ethanol, hiện có 3 nhà máy đang hoạt động. Dự kiến tháng 7-8 sẽ có thêm 2 nhà máy đi vào hoạt động.

Điều này cho thấy chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học đang được mở rộng đồng bộ từ khâu sản xuất nguyên liệu đầu vào (ethanol) đến khâu pha chế và phân phối.

Về phía tiêu thụ, tổng sản lượng xăng sinh học đạt 980 triệu lít tính đến 28/6/2026. Xăng E10 chiếm hơn 96% (924 triệu lít), cho thấy tỷ lệ chấp nhận của thị trường rất cao.

Hai doanh nghiệp lớn là Petrolimex và PVOIL cùng 24 thương nhân đầu mối đang cung ứng xăng E10 trên toàn quốc. 11 trong số 26 thương nhân đầu mối vẫn duy trì cung ứng xăng E5.

Về tác động môi trường, số liệu so sánh giữa cuối tháng 5 và cuối tháng 6 cho thấy các chỉ số ô nhiễm CO, NO₂, NOx, O₃, SO₂ và bụi mịn tại TPHCM đều giảm. Tại Hà Nội, chỉ số CO và bụi mịn cũng giảm.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Việc mở rộng năng lực pha chế xăng E10 từ 8 lên 14 thương nhân đầu mối là một tín hiệu về sự gia tăng đầu tư vào hạ tầng nhiên liệu sinh học.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP nhằm tháo gỡ các rào cản pháp lý. Điều này cho thấy chính sách đang đóng vai trò là chất xúc tác cho dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Về mặt vĩ mô, việc mở rộng năng lực cung ứng xăng E10 có thể tác động đến cơ cấu chi phí năng lượng trong nước. Ethanol là nguyên liệu nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước với biên độ giá phụ thuộc vào giá đường và ngũ cốc toàn cầu.

Do đó, biến động giá hàng hóa nông sản (đường, ngô) trên thị trường thế giới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất ethanol, từ đó tác động đến giá cơ sở xăng E10.

Với tổng sản lượng tiêu thụ 980 triệu lít chỉ sau một tháng, nhu cầu ethanol nguyên liệu là rất lớn. Việc có thêm 2 nhà máy ethanol đi vào hoạt động trong tháng 7-8 sẽ giúp giảm áp lực nhập khẩu và ổn định chi phí đầu vào.

Tuy nhiên, rủi ro tiềm ẩn nằm ở khả năng vận hành ổn định của các nhà máy ethanol. Nếu các nhà máy còn lại chưa được khôi phục kịp thời, nguồn cung ethanol có thể bị thiếu hụt cục bộ.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thứ nhất, tiến độ khôi phục và vận hành của các nhà máy ethanol còn lại. Hiện mới chỉ có 3 nhà máy hoạt động, dự kiến thêm 2 nhà máy trong tháng 7-8.

Thứ hai, biến động giá nguyên liệu sản xuất ethanol trên thị trường hàng hóa quốc tế (đường, ngô). Đây là yếu tố chi phối trực tiếp đến giá cơ sở xăng E10.

Thứ ba, khả năng duy trì tỷ lệ tiêu thụ xăng E10 ở mức trên 96% trong dài hạn. Nếu nhu cầu giảm, áp lực tồn kho sẽ đè nặng lên các thương nhân đầu mối.

Thứ tư, tác động của chính sách thuế và giá cơ sở đối với xăng E10 so với xăng khoáng truyền thống. Sự chênh lệch giá sẽ quyết định hành vi tiêu dùng của người dân.

Thứ năm, khả năng mở rộng thị trường xuất khẩu ethanol hoặc xăng E10 nếu năng lực sản xuất vượt cầu nội địa.