Từ lộ trình thí điểm tài sản mã hóa: Nhìn về cấu trúc dòng vốn và hành lang pháp lý mới cho thị trường tài chính số

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 5/6/2026, tại Hội nghị “Sản phẩm mới & định hướng phát triển thị trường” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức, cơ quan quản lý công bố tiến độ thí điểm thị trường tài sản mã hóa.

Theo thông tin từ VietnamPlus, UBCKNN đã tiếp nhận 8 bộ hồ sơ đăng ký triển khai thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Sau quá trình xem xét, cơ quan quản lý thông báo 5 doanh nghiệp đủ điều kiện tiến hành góp vốn và chuẩn bị cơ sở hạ tầng.

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN, cho biết các doanh nghiệp đang tích cực hoàn thiện hệ thống công nghệ và tìm kiếm đối tác vận hành quốc tế. Thời điểm vận hành phụ thuộc vào mức độ sẵn sàng về vốn và nền tảng kỹ thuật của từng doanh nghiệp.

Hệ thống văn bản pháp lý được ban hành từ tháng 9/2025, bao gồm:

• Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
• Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Đầu tư và các thông tư hướng dẫn về thuế, kế toán.
• Nhà nước chính thức thừa nhận tài sản số, tài sản mã hóa là một loại tài sản theo Bộ luật Dân sự.

Ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN), cung cấp chi tiết về bốn mục tiêu chiến lược của chính sách:

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Lộ trình thí điểm này phản ánh sự chuyển dịch cấu trúc của dòng vốn đầu tư tại Việt Nam. Việc Nhà nước thừa nhận tài sản mã hóa là tài sản theo Bộ luật Dân sự tạo cơ sở pháp lý cho các giao dịch, từ đó giảm rủi ro pháp lý cho dòng tiền.

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu chuyển dịch sang mô hình số hóa, việc mở kênh huy động vốn mới qua tài sản mã hóa có thể thu hút dòng vốn quốc tế, đặc biệt từ các quỹ đầu tư mạo hiểm và tổ chức tài chính phi tập trung (DeFi).

Tuy nhiên, ông Bùi Hoàng Hải thẳng thắn chỉ ra thách thức về quản trị: “Bất kỳ sự đổi mới mang tính cách mạng cũng luôn đi kèm với những thách thức về quản trị.” Sự phát triển bền vững chỉ đạt được bằng hệ sinh thái tài chính minh bạch, an toàn và bảo vệ quyền lợi các bên tham gia.

Về cơ chế giám sát, quy trình có sự tương đồng với thị trường chứng khoán truyền thống nhưng đòi hỏi phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan:

• Cấp độ 1: Các sàn giao dịch tự giám sát để phát hiện hành vi thao túng thị trường và vi phạm phòng chống rửa tiền.
• Cấp độ 2: Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước giám sát tổng thể.

Cơ chế trao đổi thông tin và trách nhiệm từng bộ ngành đã được quy định tại Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý Nhà nước.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đang trong giai đoạn phục hồi sau chu kỳ suy thoái 2022-2023. Tại Việt Nam, việc thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa diễn ra trong bối cảnh dòng vốn FDI vào lĩnh vực công nghệ có xu hướng tăng.

Các dữ kiện cần theo dõi trong thời gian tới:

• Tiến độ hoàn thiện hệ thống công nghệ của 5 doanh nghiệp được chấp thuận.
• Khả năng thu hút đối tác vận hành quốc tế có kinh nghiệm.
• Mức độ sẵn sàng về vốn và nền tảng kỹ thuật của từng doanh nghiệp.
• Phản ứng của nhà đầu tư nước ngoài đối với cơ chế pháp lý mới.

Ông Bùi Hoàng Hải nhấn mạnh: “Trong giai đoạn đầu, sự hào hứng của nhà đầu tư có thể tạo ra sức nóng nhất thời, song để họ thực sự ‘ở lại’ cũng như duy trì thị trường hoạt động hiệu quả, việc xây dựng lòng tin là yếu tố tiên quyết.”

Các sàn giao dịch và đơn vị vận hành phải thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ, áp dụng công nghệ tiên tiến để bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, đồng thời tuân thủ chuẩn mực đạo đức kinh doanh, đặt lợi ích khách hàng lên trên lợi ích doanh nghiệp.

Thông tin chi tiết về điều kiện cấp phép cho các tài sản mã hóa sẽ được các đơn vị vận hành công bố trong thời gian tới, dựa trên khung pháp lý đã được ban hành.