Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo nội dung từ Tuổi Trẻ Online, thị trường chứng khoán Việt Nam đang chuẩn bị đón một làn sóng IPO quy mô lớn từ năm 2026.
Dragon Capital dự báo tổng giá trị IPO giai đoạn 2026-2028 có thể đạt khoảng 40 tỉ USD. Riêng nhóm ngành tiêu dùng gồm Thaco Auto, Bách Hóa Xanh, Golden Gate và Highlands Coffee ước tính quy mô khoảng 12,8 tỉ USD.
Thương vụ IPO gần nhất là của Công ty cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX). Doanh nghiệp chào bán 179,5 triệu cổ phiếu phổ thông với giá 80.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng tổng giá trị vốn huy động 14.360 tỉ đồng. Nếu thành công, mức vốn hóa thị trường dự kiến lên tới hơn 100.000 tỉ đồng.
| Doanh nghiệp / Sự kiện | Quy mô / Giá trị dự kiến | Nguồn thông tin |
|---|---|---|
| Làn sóng IPO 2026-2028 | 40 tỉ USD | Dragon Capital (dự báo) |
| Nhóm tiêu dùng (Thaco Auto, Bách Hóa Xanh, Golden Gate, Highlands Coffee) | 12,8 tỉ USD | Dragon Capital (dự báo) |
| IPO Điện Máy Xanh (DMX) | 179,5 triệu cp, giá 80.000 đồng/cp, huy động 14.360 tỉ đồng, vốn hóa dự kiến > 100.000 tỉ đồng | Tuổi Trẻ Online / Hồ sơ doanh nghiệp |
| IPO các công ty chứng khoán năm 2025 | Ghi nhận thua lỗ cho nhà đầu tư cá nhân | Chuyên gia FinSuccess (dẫn lại trên Tuổi Trẻ) |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Làn sóng IPO 2026 có điểm khác biệt cấu trúc so với các giai đoạn trước. Trước đây, IPO chủ yếu đến từ doanh nghiệp nhà nước thoái vốn. Lần này, động lực chính là các doanh nghiệp tư nhân lớn trong lĩnh vực tiêu dùng và bán lẻ.
Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành Chứng khoán Kafi, nhận định sau giai đoạn tái cơ cấu hậu COVID-19 và siết chặt tín dụng 2022-2023, nhiều doanh nghiệp đã lành mạnh hóa bảng cân đối kế toán. Họ bước vào chu kỳ tăng trưởng mới và IPO là kênh huy động vốn hiệu quả, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Bối cảnh vĩ mô hỗ trợ: thị trường chứng khoán phục hồi, định giá hấp dẫn hơn so với giai đoạn trước, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư cải thiện. Điều này cho phép doanh nghiệp tối đa hóa định giá khi phát hành.
Xu hướng spin-off (tách mảng kinh doanh) cũng đóng vai trò quan trọng. Theo ông Nguyễn Thành Trung, CEO FinSuccess, các tập đoàn lớn như Thế Giới Di Động (tách Điện Máy Xanh), Masan Group (tách tiêu dùng, bán lẻ, khoáng sản), Hòa Phát (tách nông nghiệp) đang thực hiện chiến lược này. Khi các mảng được tách riêng, nhà đầu tư có thể đánh giá doanh thu, lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng của từng đơn vị một cách rõ ràng hơn.
Việc minh bạch này chưa tạo tác động ngay lập tức lên giá cổ phiếu, nhưng về dài hạn cải thiện định giá, quản trị công ty, chiến lược kinh doanh và khả năng huy động vốn. Thị trường cũng có thêm lựa chọn đa dạng cho danh mục đầu tư.
Về phía nhà đầu tư cá nhân, tâm lý tham gia IPO có tính chu kỳ. Các làn sóng IPO 2007-2008 và 2017-2018 từng mang lại lợi nhuận cao, tạo tâm lý kỳ vọng. Ngược lại, nhóm nhà đầu tư thua lỗ từ IPO các công ty chứng khoán năm 2025 lại có tâm lý né tránh. Chuyên gia khuyến nghị không nên mặc định IPO là cơ hội lãi hay rủi ro tuyệt đối.
Theo ông Trung, nhà đầu tư cần đánh giá tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp và mức giá chào bán. Doanh nghiệp IPO cũng cần đưa ra mức định giá hợp lý, hài hòa lợi ích giữa cổ đông hiện hữu và nhà đầu tư mới.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Từ góc độ phân tích macro, làn sóng IPO 40 tỉ USD là một sự kiện có tác động đa chiều đến thị trường chứng khoán Việt Nam và có thể lan tỏa đến các kênh tài sản khác.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:
- Khả năng hấp thụ vốn của thị trường: với quy mô 40 tỉ USD, dòng tiền từ nhà đầu tư nội và ngoại, cùng với kênh tín dụng, cần được đánh giá liệu có đủ để hỗ trợ các đợt phát hành mà không gây áp lực giảm giá.
- Chất lượng doanh nghiệp IPO: câu chuyện tăng trưởng của các doanh nghiệp tư nhân ngành tiêu dùng, bán lẻ được kỳ vọng minh bạch hơn, có thể thu hút vốn ngoại.
- Định giá và kỳ vọng lợi nhuận: nhà đầu tư cá nhân cần phân tích EPS, P/E so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành đã niêm yết.
- Rủi ro từ tâm lý quá khứ: chu kỳ thắng/thua của các đợt IPO trước đó có thể ảnh hưởng đến hành vi giao dịch ngắn hạn, tạo ra biến động giá.
Trở lại trường hợp Điện Máy Xanh, nếu thành công, mức vốn hóa trên 100.000 tỉ đồng sẽ đưa DMX vào nhóm vốn hóa lớn trên thị trường. Đây là thương vụ có thể trở thành thước đo cho các IPO sau.
Thông tin chi tiết về các thương vụ IPO tiếp theo, tiến độ niêm yết và báo cáo tài chính của các doanh nghiệp sẽ là dữ liệu đầu vào quan trọng. Chuyên gia từ Kafi và FinSuccess đã đưa ra các nhận định mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị mua bán.