TP.HCM sẽ tái cấu trúc toàn diện 17 khu chế xuất và khu công nghiệp hiện hữu, theo thông tin từ Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) tại Diễn đàn 'Công nghiệp 4.0 & chuỗi cung ứng thông minh động lực mới cho TP.HCM' ngày 17-6.
Ông Nguyễn Trung Tín - Phó trưởng HEPZA - cho biết hệ thống khu chế xuất và khu công nghiệp đang đứng trước cuộc 'đại tu' toàn diện để thoát khỏi mô hình phát triển cũ.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Các khu công nghiệp sẽ chuyển đổi sang mô hình ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa, nhằm nâng cao năng suất, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tăng khả năng thích ứng trước biến động thị trường.
Dữ liệu thống kê từ HEPZA cung cấp bức tranh tổng quan:
| Chỉ tiêu | Số liệu |
|---|---|
| Số lượng khu công nghiệp | 17 khu |
| Tổng diện tích đã thành lập | 3.733 ha |
| Diện tích thực hiện lộ trình tái cấu trúc | Hơn 3.800 ha |
| Tỉ lệ lấp đầy | Khoảng 80% |
| Số dự án đầu tư | 5.300 dự án |
| Tổng vốn đầu tư thu hút | Gần 80 tỉ USD |
| Số lao động đang làm việc | 920.000 người |
Ông Nguyễn Thành Trung - Phó giám đốc Sở Tài chính TP.HCM - chỉ ra bài toán để thành phố tăng trưởng 10%: vừa duy trì quy mô nền kinh tế hơn 3 triệu tỉ đồng, vừa phải tái cấu trúc toàn diện mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Kế hoạch tái cấu trúc phản ánh sự chuyển dịch từ mô hình công nghiệp thâm dụng lao động sang mô hình dựa trên công nghệ và tự động hóa.
Điều này đặt ra yêu cầu lớn về vốn đầu tư cho hạ tầng, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị. Dòng tiền FDI vào lĩnh vực sản xuất công nghệ cao có thể gia tăng nếu môi trường đầu tư được cải thiện.
Tuy nhiên, điểm nghẽn hạ tầng giao thông vẫn là rào cản. Ông Lê Văn Danh - Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM - nhận định hạ tầng giao thông kết nối giữa các khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không và trung tâm logistics còn thiếu đồng bộ, dẫn đến quá tải cục bộ, kéo dài thời gian lưu thông hàng hóa và đẩy chi phí logistics lên cao.
Chi phí logistics cao ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu, đồng thời làm giảm sức hấp dẫn của TP.HCM trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đối với nhà đầu tư tài chính, áp lực chi phí này có thể tác động đến cổ phiếu ngành khu công nghiệp, logistics và bất động sản. Nếu các dự án hạ tầng chiến lược được đẩy nhanh, dòng tiền vào nhóm ngành này sẽ có cơ sở để kỳ vọng.
Việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và FDI, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa cũng là xu hướng đáng chú ý, giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó hỗ trợ tăng trưởng thu nhập và ổn định tỷ giá VND.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
TP.HCM xác định triển khai đồng bộ nhóm động lực truyền thống và nhóm động lực phát triển mới.
Trong nhóm động lực mới, các dự án hạ tầng chiến lược đang được tăng tốc:
- Vành đai 3, metro số 2, cảng quốc tế Cần Giờ.
- Phát triển logistics và giao thông liên vùng.
- Hình thành không gian kinh tế mới: Trung tâm tài chính quốc tế Thủ Thiêm và khu thương mại tự do (FTZ).
Ông Lê Văn Danh đề xuất tổ chức lại không gian logistics theo mô hình phân cấp gồm: logistics quốc tế và cấp vùng, logistics trung chuyển - phân phối, logistics đô thị.
Trọng tâm cốt lõi là đẩy nhanh tiến độ đưa vào hoạt động các khu chức năng thuộc khu thương mại tự do TP.HCM gắn với cảng biển tại khu vực Cần Giờ.
Đối với nhà đầu tư đa thị trường, cần theo dõi tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, tác động đến ngành thép, xi măng, năng lượng và bất động sản khu công nghiệp. Trên thị trường ngoại hối, dòng vốn FDI kỳ vọng tăng có thể hỗ trợ tỷ giá USD/VND trong trung hạn.
Rủi ro chính là độ trễ chính sách và năng lực thực thi các dự án hạ tầng lớn, có thể kéo dài thời gian hiện thực hóa lợi ích kinh tế.