Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 17/6/2026, tại Kazan, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã phát biểu tại Chương trình Kết nối Đầu tư và Kinh doanh Việt Nam - Liên bang Nga. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh tính bổ trợ của hai nền kinh tế: Nga có thế mạnh về khoa học công nghệ, năng lượng, công nghiệp và đào tạo; Việt Nam là nền kinh tế năng động, độ mở lớn, là cầu nối với ASEAN.
Các số liệu thương mại song phương được công bố gồm:
| Năm / Kỳ | Giá trị (tỷ USD) | Biến động |
|---|---|---|
| 2024 | 4,58 | +26% so với trước đó |
| 2025 | 4,77 | Tăng so với 2024 |
| 5 tháng 2026 | 2,16 | Đang trong xu hướng phục hồi |
Bộ trưởng đánh giá kết quả hiện nay chưa tương xứng với tiềm năng, nhưng tín hiệu phục hồi và mở rộng đang rõ nét hơn.
Hai bên cũng ghi nhận việc Vietjet công bố 3 đường bay mới kết nối Việt Nam - Nga. Đây là yếu tố hỗ trợ cho giao lưu nhân dân, du lịch, thương mại và đầu tư.
Bộ trưởng Phát triển kinh tế Liên bang Nga Maxim Reshetnikov khuyến khích doanh nghiệp Việt mở rộng hoạt động tại Nga. Nga sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về thu thuế điện tử, hợp tác hải quan và kết nối dữ liệu điện tử.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng kim ngạch thương mại song phương phản ánh sự dịch chuyển của dòng tiền hàng hóa giữa hai nền kinh tế. Mức tăng 26% năm 2024 (so với giai đoạn trước) cho thấy lực cầu đang hồi phục sau các cú sốc địa chính trị và logistics.
Việc Việt Nam giữ vai trò cầu nối với ASEAN tạo ra lợi thế kênh phân phối cho hàng hóa Nga. Ngược lại, Nga cung cấp năng lượng, công nghệ và đào tạo — những yếu tố đầu vào chiến lược cho nền sản xuất của Việt Nam.
Từ góc nhìn tài chính, việc mở rộng hợp tác về thu thuế điện tử và hải quan số giúp giảm chi phí giao dịch xuyên biên giới. Điều này tác động tích cực đến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hai nước.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề xuất năm định hướng hợp tác lớn:
- Nâng cao chất lượng thương mại và đa dạng hóa mặt hàng.
- Thúc đẩy đầu tư tham gia chuỗi giá trị mới.
- Mở rộng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Tăng cường kết nối giữa các địa phương.
- Đẩy mạnh hợp tác trong vận tải và logistics.
Những định hướng này chỉ ra điểm nghẽn hiện tại: cơ cấu hàng hóa chưa đa dạng, chuỗi logistics chưa tối ưu, và kết nối giữa doanh nghiệp địa phương còn lỏng lẻo.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Thương mại song phương 2025 đạt 4,77 tỷ USD, tiếp đà tăng từ mức 4,58 tỷ USD năm 2024. 5 tháng đầu năm 2026, con số 2,16 tỷ USD cho thấy nhịp độ giao dịch vẫn duy trì trên 400 triệu USD/tháng.
Nếu xu hướng này tiếp diễn, cả năm 2026 có thể vượt mức 5 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử. Tuy nhiên, rủi ro từ biến động tỷ giá RUB/VND và chi phí vận chuyển vẫn là yếu tố cần giám sát.
Các lĩnh vực hợp tác mới bao gồm:
- Xây dựng hệ thống thu thuế điện tử với công nghệ hiện đại.
- Hợp tác hải quan và kết nối dữ liệu điện tử.
- Du lịch và lao động: trao đổi khách du lịch và tiếp nhận lao động có tay nghề.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định Chính phủ Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thể chế và bảo đảm quyền hợp pháp của nhà đầu tư.
Phía Nga bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác. Bộ trưởng Maxim Reshetnikov mong muốn Việt Nam hỗ trợ doanh nghiệp Nga hoạt động tại Việt Nam, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt mở rộng tại thị trường Nga.
Đường bay mới của Vietjet là yếu tố kỹ thuật hỗ trợ cho du lịch và giao thương. Dòng tiền du lịch và vận tải hàng không có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến ngành dịch vụ, lưu trú và bán lẻ.