Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 28/5, tại Bangkok, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã hội đàm với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Sự kiện này diễn ra sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào năm 2025 và xây dựng Chương trình hành động giai đoạn 2026-2031. Nội dung hội đàm tập trung vào hiện thực hóa các cam kết, hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2026. Các số liệu được công bố từ phía Bộ Tài chính cho thấy sự tương đồng rõ rệt về cấu trúc kinh tế.
| Chỉ số | Việt Nam | Thái Lan |
|---|---|---|
| GDP năm 2025 | 514 tỷ USD | 570 tỷ USD |
| Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 | 910 tỷ USD (~177% GDP) | Trên 600 tỷ USD (110%-120% GDP) |
| Mục tiêu tăng trưởng 2026 | Hai con số | Không nêu cụ thể |
| Huy động vốn đầu tư / GDP | Khoảng 40% | Không nêu cụ thể |
| Đầu tư công / GDP | 5,5% - 6% GDP (20-22% tổng đầu tư) | Không nêu cụ thể |
| Tự chủ nguồn cung xăng dầu | 70% | Không nêu cụ thể |
| Số doanh nghiệp cung ứng hệ sinh thái CNHT | Không nêu cụ thể | Khoảng 3.000 doanh nghiệp |
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, sự tương đồng về độ mở thương mại tạo nền tảng để hai bên thấu hiểu các thách thức chung như biến động địa chính trị tại Trung Đông gây áp lực lên lạm phát và tăng trưởng. Cả hai quốc gia đều theo mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu và thu hút FDI.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dưới góc nhìn phân bổ vốn, cuộc hội đàm phản ánh rõ chiến lược phân bổ nguồn lực quốc gia. Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và huy động đầu tư chiếm khoảng 40% GDP, trong đó đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt với tỷ trọng 20-22% tổng mức đầu tư (tương đương 5,5-6% GDP). Mức này thuộc nhóm cao nhất khu vực ASEAN, cho thấy chính phủ đang sử dụng chính sách tài khóa mở rộng làm đòn bẩy. Thái Lan mang đến bài học về chỉ số Tỷ suất hoàn vốn kinh tế nội tại (EIRR) — một phương pháp đánh giá hiệu quả dự án dựa trên tác động lan tỏa xã hội và năng lực cạnh tranh quốc gia, thay vì chỉ nhìn vào các chỉ số tài chính đơn thuần. Phương pháp này có thể ảnh hưởng đến cách các nhà đầu tư quốc tế định giá các dự án hạ tầng tại Thái Lan và Việt Nam — những dự án thường thu hút dòng vốn FDI và vốn gián tiếp. Về an ninh năng lượng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cung cấp tham số nhạy cảm: nếu giá dầu thế giới tăng 10 USD/thùng, lạm phát nội địa có khả năng tăng 0,5% và GDP có thể giảm 0,4%. Việt Nam tự chủ 70% nguồn cung xăng dầu, sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu kết hợp giảm thuế xuống mức tối thiểu; chiến lược dài hạn là hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng thu nhập thấp và thúc đẩy tiết kiệm năng lượng. Các tham số này cung cấp cơ sở để dự báo lạm phát và biến động tỷ giá USD/VND, từ đó ảnh hưởng đến định giá tài sản tài chính như trái phiếu chính phủ hay thị trường chứng khoán.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bối cảnh hội đàm diễn ra trong giai đoạn dòng vốn FDI dịch chuyển về Đông Nam Á do bất ổn tại các khu vực khác. Phó Thủ tướng Ekniti Nitithanprapas nhận định đây là cơ hội vàng cho Việt Nam, Thái Lan và Singapore. Sự liên kết chuỗi cung ứng đã có dấu hiệu hiện thực: các doanh nghiệp Thái Lan tham gia cung cấp linh kiện cho VinFast của Việt Nam; các tập đoàn gia dụng như Toshiba, Midea chọn Thái Lan làm cứ điểm sản xuất. Việt Nam ưu tiên lĩnh vực điện năng, công nghiệp chế biến chế tạo và thu hút Samsung vào lĩnh vực bán dẫn. Thái Lan sở hữu khoảng 3.000 doanh nghiệp cung ứng trong hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ. Sự cạnh tranh trong xuất khẩu nông sản (gạo, sầu riêng) được nhìn nhận lại theo hướng phối hợp khai thác thị trường quốc tế. Các nhà đầu tư cần theo dõi tiến độ cụ thể trong Chương trình hành động 2026-2031, đặc biệt là các dự án hạ tầng được đánh giá bằng chỉ số EIRR, cũng như diễn biến giá dầu và chính sách điều hành xăng dầu của Việt Nam. Hai yếu tố vĩ mô này trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí vốn và biên lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết.