Từ gói đầu tư 550 tỷ USD: Nhật Bản tính cơ chế hỗ trợ ngân hàng huy động USD – Bài toán chi phí vốn và rủi ro thanh khoản ngoại tệ

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Chính phủ Nhật Bản đang nghiên cứu xây dựng cơ chế hỗ trợ các ngân hàng thương mại lớn huy động USD dài hạn, theo nguồn tin thân cận ngày 10/7 từ Vietnam+.

Động thái này nhằm tài trợ cho các dự án đầu tư tại Mỹ thuộc thỏa thuận thương mại 550 tỷ USD ký kết tháng 7/2025. Ba ngân hàng gồm MUFG, Sumitomo Mitsui (SMBC) và Mizuho đã đề xuất hỗ trợ.

Bộ Tài chính Nhật Bản thảo luận khuôn khổ cấp vốn USD dài hạn với Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) do nhà nước bảo trợ. Một phương án là trích nguồn USD từ Tài khoản đặc biệt thuộc quỹ ngoại hối của chính phủ.

Giới lãnh đạo ba ngân hàng bày tỏ lo ngại về chi phí huy động USD quá cao và thừa nhận không thể tự thu xếp đủ nguồn ngoại tệ trên thị trường để tài trợ toàn bộ dự án.

Giới chức chính phủ cảnh báo nếu tự gom USD qua giao dịch thương mại thông thường, thị trường ngoại hối có thể biến động mạnh.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Vấn đề cốt lõi là chi phí vốn bằng USD đối với các ngân hàng Nhật Bản hiện ở mức cao, trong khi nhu cầu ngoại tệ cho các dự án đầu tư tại Mỹ vượt quá khả năng tự cân đối của khu vực tư nhân.

Thỏa thuận 550 tỷ USD bao gồm các khoản đầu tư, cho vay và bảo lãnh từ các định chế tài chính do nhà nước bảo trợ. Điều này tạo ra áp lực huy động USD dài hạn với quy mô lớn.

Nếu không có cơ chế hỗ trợ từ chính phủ, các ngân hàng buộc phải tìm kiếm USD trên thị trường liên ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu quốc tế, đẩy chi phí vốn lên cao và làm tăng rủi ro thanh khoản ngoại tệ.

Việc trích quỹ ngoại hối (Tài khoản đặc biệt) vốn dùng để can thiệp tỷ giá cho thấy chính phủ Nhật ưu tiên ổn định thị trường ngoại hối hơn là để các ngân hàng tự xử lý.

Động thái này phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) ở cấp độ quốc gia, khi Nhật Bản muốn tránh biến động tỷ giá USD/JPY có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu và nợ công.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Nền kinh tế Nhật Bản đã bước vào giai đoạn mở rộng kể từ tháng 5/2020, theo Văn phòng Nội các. Tuy nhiên, chính sách tiền tệ siêu lỏng của BOJ và chênh lệch lãi suất với USD vẫn là yếu tố tác động đến chi phí huy động ngoại tệ.

Đợt dự án đầu tiên 36 tỷ USD đã bao gồm xây dựng một nhà máy điện khí. Đợt tiếp theo lên tới 73 tỷ USD đang được chuẩn bị. Tổng nguồn vốn cần huy động USD cho các đợt này rất lớn.

Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:

• Quy mô và điều kiện cơ chế hỗ trợ từ JBIC và Tài khoản đặc biệt.
• Phản ứng của thị trường USD/JPY và lợi suất trái phiếu Mỹ khi thông tin chi tiết được công bố.
• Khả năng các ngân hàng Nhật Bản khác (ngoài ba ngân hàng lớn) tham gia vào khuôn khổ.
• Tác động đến dòng vốn đầu tư giữa Nhật Bản và Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng.
• Phản ứng từ các cơ quan xếp hạng tín nhiệm đối với rủi ro nợ công Nhật Bản khi sử dụng quỹ ngoại hối.

Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro trước khi đưa ra quyết định.