Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Luật Thương mại điện tử (TMĐT) chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7. Chuyên gia cho rằng cột mốc này chấm dứt thời kỳ “vùng xám” pháp lý đối với nền kinh tế sáng tạo nội dung.
Luật sư Trần Viết Hà, Giám đốc Công ty Luật Hà và Cộng sự, nhận định đây là bước ngoặt lớn cho nền kinh tế số.
Các chuyên gia yêu cầu nhà sáng tạo nội dung (creator) và đơn vị TMĐT chủ động tìm hiểu các quy định mới.
| Quy định/Mốc thời gian | Nội dung cụ thể | Nguồn |
|---|---|---|
| Luật TMĐT hiệu lực | Ngày 1-7 | Bài báo gốc (PLO) |
| Nghị định 174/2026/NĐ-CP | Quy định về quảng cáo, nội dung số | PLO/LS Trần Viết Hà |
| Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL | Hướng dẫn thực thi luật | PLO/LS Trần Viết Hà |
Luật sư Trần Thị Thu Trang, Tổng Giám đốc Công ty Thuế Hợp Luật, lưu ý nghĩa vụ thuế trên môi trường số là mắt xích cốt lõi. Creator phải đăng ký, kê khai và nộp thuế đầy đủ.
Thu nhập của Creator đến từ nhiều nguồn: doanh thu quảng cáo, tài trợ thương hiệu, affiliate, quà tặng livestream, bán khóa học trực tuyến, kinh doanh trên sàn TMĐT.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Bà Vick Lại, Giám đốc điều hành MCV Shoppertainment, nhìn nhận kinh tế sáng tạo tại Việt Nam là động lực quan trọng cho thương mại số.
Sự phát triển nhanh để lại khoảng trống về trách nhiệm xã hội và bản quyền. Ngành này buộc phải chuyển từ tăng trưởng số lượng sang “chuyên nghiệp hóa”.
Ba yếu tố cốt lõi cho giai đoạn mới: Sáng tạo, uy tín và tuân thủ pháp luật.
LS Trang chỉ ra các sai sót phổ biến của creator: chưa đăng ký kinh doanh; kê khai thiếu doanh thu; sử dụng chung tài khoản ngân hàng cá nhân và kinh doanh; không lưu giữ chứng từ hoặc chậm nộp thuế.
Những sai sót này dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, tính tiền chậm nộp, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và hoạt động kinh doanh dài hạn.
Từ góc độ tài chính, việc buộc tách bạch dòng tiền cá nhân và doanh nghiệp, kê khai thuế đầy đủ sẽ thay đổi căn bản chi phí vốn và biên lợi nhuận của ngành sáng tạo nội dung.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Thượng tá Hồ Thọ Hải, Đại diện Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao (PA05) - Công an TP.HCM, cho biết KOL, KOC có sức ảnh hưởng lớn tới thị trường.
Một phiên livestream có thể đưa hàng hóa từ nông dân, doanh nghiệp tới hàng triệu người tiêu dùng.
Luật TMĐT đóng vai trò là “màng lọc an toàn”, bảo vệ không gian mạng lành mạnh và giúp nhà sáng tạo chân chính bứt phá.
LS Trần Viết Hà khuyến nghị KOL, KOC cần tự trang bị kiến thức để kiểm tra tính pháp lý của sản phẩm (giấy phép quảng cáo, giấy công bố sản phẩm).
Hợp đồng thương mại phải quy định rõ: phạm vi công việc, thời hạn sử dụng hình ảnh, chế tài phạt nếu nhãn hàng tự ý thay đổi hàm lượng sản phẩm.
Khi xảy ra tranh chấp, chi phí giải quyết cần được quy định rõ ràng để bảo vệ quyền lợi các bên.
KOC Hưng Lương thẳng thắn: “Câu chuyện pháp lý sắp tới không chỉ dừng lại ở góc độ hành chính, mà hoàn toàn có thể dẫn đến rủi ro hình sự.”
Kiếm tiền trên nền tảng không khó, nhưng kiếm tiền tốt cần làm chính xác, nhanh và tập trung tối đa.
Các yếu tố cần theo dõi sau ngày 1-7 bao gồm: tốc độ thực thi của cơ quan quản lý; phản ứng từ các nền tảng (TikTok, Shopee, Facebook); thay đổi trong cơ cấu chi phí của các doanh nghiệp sáng tạo nội dung.