Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 1/6/2026, Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 (Công ty cổ phần Điện TTC Đức Huệ - Long An) và Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (SEVT) chính thức vận hành cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện quốc gia.
Đây là giao dịch DPPA đầu tiên được triển khai thông qua thị trường điện tại Việt Nam, theo thông báo của Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO).
Cơ chế này được Chính phủ quy định tại Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025, triển khai trên nền tảng lộ trình phát triển thị trường điện lực theo Quyết định số 63/2013/QĐ-TTg.
Các thông số kỹ thuật và vận hành chính:
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Công suất thiết kế nhà máy | 49 MWp / 41,4 MWac | NSMO |
| Sản lượng điện mặt trời cung cấp cho SEVT | 70 GWh/năm | NSMO |
| Số hộ gia đình tương đương | 17.000 hộ | NSMO |
| Giảm phát thải CO₂ dự kiến | 46.000 tấn/năm | NSMO |
| Vị trí nhà máy | Tây Ninh | NSMO |
| Số giờ nắng trung bình khu vực | 2.200 - 2.500 giờ/năm | NSMO |
| Thời điểm vận hành thương mại | 19/5/2026 | NSMO |
NSMO xác nhận các điều kiện tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh của Công ty cổ phần Điện TTC Đức Huệ - Long An đều đáp ứng yêu cầu theo quy định.
Các điều kiện tham gia cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia giữa TTC Đức Huệ 2 và SEVT cũng được xác nhận đạt yêu cầu.
Việc tham gia thị trường điện được thực hiện theo Thông tư số 16/2025/TT-BCT và Thông tư số 36/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Giao dịch DPPA đầu tiên này đánh dấu sự chuyển đổi cấu trúc giao dịch trên thị trường điện Việt Nam.
Trước đây, các khách hàng sử dụng điện lớn chỉ có thể mua điện từ EVN qua hợp đồng mua bán điện truyền thống. Cơ chế DPPA cho phép đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng lớn giao dịch trực tiếp, thông qua lưới điện quốc gia.
Điện năng từ nguồn năng lượng tái tạo được phát lên hệ thống điện quốc gia. Sản lượng điện được đo đếm, xác nhận, huy động, giao dịch và thanh toán thông qua thị trường điện theo quy định.
Điều này tạo ra một kênh huy động vốn mới cho các dự án năng lượng tái tạo. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào EVN, các nhà máy điện mặt trời có thể ký hợp đồng dài hạn với khách hàng doanh nghiệp, giúp ổn định dòng tiền và giảm rủi ro thanh khoản.
Đối với Samsung, hợp đồng DPPA này giúp SEVT bảo đảm nguồn cung điện xanh với sản lượng 70 GWh/năm, tương đương 46.000 tấn giảm phát thải CO₂.
Trước đó, hai pháp nhân khác của Samsung Việt Nam là SEV (Bắc Ninh) và SEHC (TP HCM) đã triển khai các dự án điện mặt trời áp mái. Các đơn vị này cũng đang xúc tiến bổ sung nguồn điện từ cơ chế DPPA.
Từ góc độ dòng tiền, cơ chế DPPA giảm độ trễ chính sách (policy lag) trong việc đưa điện tái tạo vào hệ thống. Thay vì chờ đợi các quy hoạch điện tổng thể, doanh nghiệp có thể trực tiếp thương lượng và ký hợp đồng.
Điều này tạo ra một thị trường song song: thị trường bán buôn điện cạnh tranh cho các giao dịch ngắn hạn và cơ chế DPPA cho các hợp đồng dài hạn. Cả hai đều vận hành trên cùng một hạ tầng lưới điện quốc gia.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
NSMO khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị phát điện, đơn vị mua bán điện, khách hàng sử dụng điện lớn và các bên liên quan để bảo đảm cơ chế DPPA vận hành an toàn, công khai, minh bạch, hiệu quả và đúng quy định.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:
- Số lượng và quy mô các hợp đồng DPPA mới được ký kết sau giao dịch đầu tiên này.
- Phản ứng của các khách hàng sử dụng điện lớn khác (các khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu) đối với cơ chế mới.
- Khả năng mở rộng cơ chế DPPA sang các loại hình năng lượng tái tạo khác (điện gió, điện sinh khối).
- Tác động của cơ chế DPPA đến giá điện bán lẻ và chi phí sản xuất của doanh nghiệp.
- Tiến độ phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh theo lộ trình.
Ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, cho biết thông qua hợp đồng DPPA đầu tiên này, Samsung kỳ vọng góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường năng lượng tái tạo tại Việt Nam, đồng thời đồng hành cùng các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
Theo NSMO, cột mốc này không chỉ mang ý nghĩa là giao dịch thương mại đầu tiên theo cơ chế DPPA mà còn đánh dấu bước vận hành thực tế quan trọng của một cơ chế mới trên thị trường điện Việt Nam.
Việc ghi nhận cột mốc đầu tiên của cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia được kỳ vọng góp phần thúc đẩy tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo vào hệ thống điện, tăng cường tính minh bạch trong giao dịch điện năng, hỗ trợ các khách hàng sử dụng điện lớn tiếp cận nguồn điện xanh, đồng thời tạo tiền đề cho quá trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh và thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng bền vững của Việt Nam.