Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 30-5-2026, đài truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin một dự thảo bản ghi nhớ (MoU) với Mỹ có điều khoản cho phép Tehran tiếp cận 12 tỉ USD tài sản đang bị phong tỏa.
Theo IRIB, bản dự thảo “không chính thức” nêu rõ Mỹ cam kết trong vòng 60 ngày sẽ cho phép Iran toàn quyền tiếp cận số tài sản này. Khoản tiền có thể được chuyển tới các ngân hàng do Iran lựa chọn và sử dụng mà không bị hạn chế.
Mỹ chưa lên tiếng về thông tin trên. Tuy nhiên, trước đó Nhà Trắng đã bác bỏ một báo cáo tương tự, gọi đây là thông tin “bịa đặt”.
| Thông tin | Nguồn | Chi tiết |
|---|---|---|
| Dự thảo MoU cho phép Iran tiếp cận 12 tỉ USD | IRIB (truyền thông nhà nước Iran) | Mỹ cam kết trong 60 ngày, chuyển đến ngân hàng do Iran chọn |
| Bác bỏ thông tin tương tự | Nhà Trắng (Mỹ) | Gọi là “bịa đặt” |
| Tuyên bố của Tổng thống Trump ngày 29-5 | Tổng thống Mỹ Donald Trump | “Sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào được chuyển giao cho đến khi có thông báo mới” |
| Phản bác từ phía Iran | Các nguồn tin Iran | Bác bỏ nhận định của Trump về việc không chuyển tiền |
| Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran tới Qatar | AFP (dẫn nguồn tin) | Thảo luận về tài sản bị phong tỏa trong khuôn khổ MoU |
Thông tin được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump công bố các nội dung mà ông cho là sẽ có trong một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột Mỹ-Iran.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Khoản 12 tỉ USD tài sản bị phong tỏa đại diện cho một lượng thanh khoản đáng kể bị mắc kẹt trong hệ thống tài chính quốc tế dưới các lệnh trừng phạt.
Nếu được giải phóng, dòng tiền này có thể tác động trực tiếp đến cán cân thanh toán của Iran, giảm áp lực chi phí vốn trong nước và hỗ trợ nhập khẩu năng lượng, hàng hóa.
Trên thị trường ngoại hối, việc Iran có thể tiếp cận USD từ các tài khoản bị phong tỏa sẽ làm thay đổi cục diện cung-cầu ngoại tệ khu vực, đặc biệt liên quan đến các đồng tiền như IRR (rial Iran) và các cặp tiền chéo Trung Đông.
Đối với thị trường năng lượng, Iran tuyên bố sẽ tiếp tục quản lý eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đã bị phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát, gây biến động mạnh trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, ông Trump tuyên bố Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải biển không hạn chế. Mỹ nhiều lần nhấn mạnh việc Iran kiểm soát tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng này là điều Washington không thể chấp nhận.
Sự mâu thuẫn giữa các tuyên bố từ hai phía tạo ra độ trễ chính sách (policy lag) rõ rệt, khiến thị trường khó xác định hướng đi ngắn hạn của giá dầu WTI/Brent cũng như chi phí vận chuyển hàng hóa qua khu vực.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao những yếu tố sau trong những ngày tới:
- Phản ứng chính thức từ Nhà Trắng về dự thảo MoU do IRIB công bố.
- Kết quả cuộc thảo luận tại Qatar giữa Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran và phái đoàn Tehran.
- Diễn biến giá dầu thô WTI và Brent, đặc biệt nếu có xác nhận về việc mở lại eo biển Hormuz.
- Biến động của các cặp tiền tệ chịu ảnh hưởng từ Trung Đông, bao gồm USD/IRR và các đồng tiền vùng Vịnh.
- Tác động đến thị trường hàng hóa toàn cầu nếu dòng chảy năng lượng từ Hormuz được khôi phục.
Thông tin từ IRIB và tuyên bố từ phía Mỹ hiện đang đối lập trực tiếp. Điều này khiến các quyết định giao dịch dựa trên kỳ vọng về một thỏa thuận tiềm năng vẫn mang tính rủi ro cao.
Theo AFP, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran đã cùng phái đoàn tới Qatar để thảo luận về vấn đề tài sản bị phong tỏa, một nội dung được đề cập trong bản ghi nhớ như một phần của thỏa thuận cuối cùng giữa hai bên.
Nhà đầu tư nên duy trì trạng thái quan sát, chờ đợi các xác nhận chính thức từ cả Washington và Tehran trước khi điều chỉnh danh mục tiếp xúc với năng lượng và ngoại tệ khu vực.