Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngân hàng UOB (Singapore) vừa công bố báo cáo cập nhật về kinh tế Việt Nam. Tổ chức này giữ nguyên dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức 7,0%.
Quý 1/2026, GDP Việt Nam tăng 7,83% so với cùng kỳ. Con số này thấp hơn mức 8,46% của quý 4/2025 nhưng vượt dự báo 7,0% của UOB và dự báo đồng thuận 7,6% của Bloomberg.
Động lực chính đến từ sản xuất, xây dựng và dịch vụ. Xuất khẩu tăng 19,1% so với cùng kỳ. Vốn FDI thực hiện tăng 9,1%, đạt 5,41 tỷ USD.
Bảng dưới đây tổng hợp các chỉ số kinh tế vĩ mô chính từ báo cáo của UOB và các nguồn dữ liệu khác:
| Chỉ số | Giá trị / Mức thay đổi | Kỳ ghi nhận | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Tăng trưởng GDP | 7,83% (YoY) | Quý 1/2026 | UOB |
| Lạm phát CPI | 5,6% (YoY) | Tháng 5/2026 | UOB |
| PMI sản xuất | 52,8 | Tháng 5/2026 | UOB |
| Chỉ số sản lượng | 55,6 | Tháng 5/2026 | UOB |
| Xuất khẩu (tăng trưởng) | 18% (YoY) | Tháng 5/2026 | UOB |
| Nhập khẩu (tăng trưởng) | 33,8% (YoY) | Tháng 5/2026 | UOB |
| Cán cân thương mại 5 tháng | -12,7 tỷ USD (thâm hụt) | 5 tháng đầu 2026 | UOB |
| Dư nợ tín dụng | 19,4 triệu tỷ đồng (+18,26% YoY) | Đến 28/4/2026 | UOB |
| Tỷ giá USD/VND | 26.291 - 26.372 | Tháng 4-5/2026 | UOB |
| Dự báo tăng trưởng GDP 2026 (World Bank) | 6,8% | Năm 2026 | World Bank |
| Dự báo lạm phát 2026 (World Bank) | 4,2% | Năm 2026 | World Bank |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Bức tranh kinh tế vĩ mô hiện tại cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa tăng trưởng sản xuất và áp lực chi phí đầu vào.
PMI tháng 5 tăng lên 52,8 từ mức 50,5 của tháng 4. Điều này phản ánh hoạt động sản xuất đang mở rộng trở lại sau giai đoạn suy giảm nhẹ. Chỉ số sản lượng đạt 55,6, cho thấy nhu cầu bên ngoài vẫn tương đối tốt nhờ làn sóng đầu tư AI toàn cầu và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, áp lực lạm phát đang gia tăng nhanh. CPI tháng 5 đạt 5,6%, mức cao nhất trong 6 năm. Lạm phát bình quân 5 tháng đầu năm là 4,3%, tiệm cận mục tiêu 4,5% của Ngân hàng Nhà nước. UOB dự báo lạm phát cả năm có thể lên tới 5,5%.
Nguyên nhân chính đến từ giá năng lượng cao. UOB mô phỏng nếu giá dầu thô duy trì ở mức 100 USD/thùng trong 6-12 tháng, hóa đơn nhập khẩu năng lượng của Việt Nam có thể tăng 40% (tương đương 5,2 tỷ USD) trong năm 2026. Thặng dư tài khoản vãng lai có thể thu hẹp 20% (tương đương 6,5 tỷ USD) từ mức 33 tỷ USD của năm 2025.
Cán cân thương mại 5 tháng đầu năm thâm hụt 12,7 tỷ USD. Đây là mức thâm hụt lớn nhất trong gần 30 năm, trái ngược với mức thặng dư 5 tỷ USD của cả năm 2025. Nhập khẩu tăng mạnh 33,8% trong tháng 5, chủ yếu từ máy móc phục vụ dự án hạ tầng và năng lượng.
Dòng tiền trong hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực thanh khoản. Tính đến 28/4, dư nợ tín dụng vượt 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,26% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tổng thanh khoản chỉ tăng 7,7% từ đầu năm. Một số ngân hàng đã bắt đầu nâng lãi suất huy động để thu hút vốn.
Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất điều hành. Chính sách tiền tệ đang phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
UOB dự báo giai đoạn khó khăn nhất của tăng trưởng kinh tế Việt Nam rơi vào quý 2 và quý 3/2026, với mức tăng trưởng bình quân khoảng 6,7%. Điều này thấp hơn mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân tối thiểu 10% mỗi năm mà Quốc hội đặt ra cho giai đoạn 2026-2030.
Tỷ giá VND đang có dấu hiệu ổn định hơn. USD/VND dao động trong khoảng 26.291-26.372 trong tháng 4 và tháng 5. Động thái can thiệp của Ngân hàng Nhà nước thông qua hợp đồng kỳ hạn hủy ngang 180 ngày ở mức 26.850 đồng/USD đã góp phần neo kỳ vọng thị trường và hạn chế đầu cơ.
Các yếu tố bên ngoài hỗ trợ tỷ giá bao gồm:
- Việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran.
- Tín hiệu tích cực trong quan hệ thương mại Mỹ-Trung, giúp giảm rủi ro lan tỏa thuế quan.
- Khả năng Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026, có thể tạo thêm động lực cho dòng vốn đầu tư gián tiếp.
UOB dự báo tỷ giá USD/VND cho các quý tới:
- Quý 3/2026: 26.500 đồng/USD.
- Quý 4/2026: 26.400 đồng/USD.
- Quý 1/2027: 26.300 đồng/USD.
- Quý 2/2027: 26.100 đồng/USD.
Đối với vàng, UOB cho rằng kim loại quý này nhiều khả năng tiếp tục tích lũy quanh vùng giá hiện tại trong ngắn hạn.
Rủi ro đáng kể vẫn đến từ giá năng lượng và khả năng thay đổi chính sách thuế của Mỹ. World Bank dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam 2026 đạt 6,8% và lạm phát ở mức 4,2%, đồng thời lưu ý tác động từ xung đột Trung Đông đối với thương mại, giá nhiên liệu và hoạt động kinh doanh.