Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM (giai đoạn 1) có tổng mức đầu tư 10.000 tỷ đồng, triển khai theo Hợp đồng BT số 2607/HĐ-UBND ký ngày 27/5/2016. Đến nay, khối lượng thi công đạt 97% nhưng công trình vẫn dang dở, đắp chiếu chờ xử lý thanh toán.
Chính phủ ban hành Nghị quyết 212/NQ-CP ngày 21/7/2025 với nguyên tắc xử lý: kịp thời, khả thi, đúng pháp luật, không hợp thức hóa sai phạm, không thất thoát tài sản nhà nước. UBND TPHCM được giao quyền quyết định thanh toán bằng quỹ đất và chịu trách nhiệm toàn diện.
Hồ sơ rà soát của UBND TPHCM ghi nhận quỹ đất thanh toán gồm 7 khu đất. Trong đó, 5 khu đất đủ điều kiện pháp lý, 2 khu đất không đủ điều kiện và được đề xuất thay thế.
| STT | Khu đất | Trạng thái |
|---|---|---|
| 1 | 762 Bình Quới | Đủ điều kiện |
| 2 | C8A Khu A Nam Thành phố | Đủ điều kiện |
| 3 | 232 Đỗ Xuân Hợp | Đủ điều kiện |
| 4 | 118B Trần Đình Xu | Đủ điều kiện |
| 5 | 1005 Thoại Ngọc Hầu | Đủ điều kiện |
| 6 | 299 Đào Trí | Không đủ điều kiện, đề xuất thay thế |
| 7 | 4,2 ha phường Phước Long | Không đủ điều kiện, đề xuất thay thế |
Hai khu đất bị loại là 299 Đào Trí và 4,2 ha phường Phước Long. Phương án thay thế đề xuất 79B Lý Thường Kiệt và 257 Trần Hưng Đạo. Đến nay, phương án chưa được Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TPHCM phê duyệt.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Hợp đồng BT là cơ chế nhà đầu tư bỏ vốn xây dựng, sau đó thanh toán bằng quỹ đất. Việc chậm xử lý thanh toán kéo theo áp lực dòng tiền trực tiếp lên nhà thầu. Dự án kéo dài nhiều năm, qua nhiều lần gia hạn, khiến chi phí vốn tăng cao.
Nghị quyết 212/NQ-CP tạo cơ chế khung, nhưng khâu triển khai ở địa phương vẫn loay hoay. Thực tế này phản ánh độ trễ chính sách (policy lag) và rủi ro thể chế trong giải ngân vốn đầu tư công tại TPHCM. Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có thể lan tỏa đến các doanh nghiệp xây dựng và bất động sản liên quan.
Quỹ đất chưa được xác lập dứt điểm ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn tín dụng của nhà đầu tư. Dự án không thể hoàn thành đúng tiến độ sẽ tạo thêm gánh nặng về chi phí cơ hội và lãi vay.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các mốc thời gian quan trọng:
- 27/5/2016: Ký Hợp đồng BT số 2607/HĐ-UBND.
- 28/11/2025: Ký Phụ lục Hợp đồng BT số 4299/2025/PLHĐ-UBND.
- 21/7/2025: Chính phủ ban hành Nghị quyết 212/NQ-CP.
- Đến tháng 6/2026: Hồ sơ rà soát hoàn thành, phương án thay thế đất chưa được phê duyệt.
Danh sách 5 khu đất đủ điều kiện: 762 Bình Quới, C8A Khu A Nam Thành phố, 232 Đỗ Xuân Hợp, 118B Trần Đình Xu, 1005 Thoại Ngọc Hầu.
Danh sách 2 khu đất đề xuất thay thế: 79B Lý Thường Kiệt, 257 Trần Hưng Đạo.
Yếu tố cần theo dõi: quyết định của Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TPHCM về phương án thay thế; xác định tiền sử dụng đất và tiền thuê đất cho các khu đất; khả năng thu xếp vốn tín dụng của nhà đầu tư.
Hai khu đất bị loại có vướng mắc pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chuyển nhượng và thế chấp. Việc thay thế bằng khu đất mới là tín hiệu tích cực, nhưng nếu chậm duyệt, dự án tiếp tục đình trệ và rủi ro thanh khoản gia tăng.
Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng vẫn là bài toán về hiệu quả điều hành và rủi ro thanh khoản trong cơ chế BT. Các quyết định trong thời gian tới sẽ định hướng dòng tiền vào lĩnh vực hạ tầng và bất động sản TPHCM.