Từ đợt giảm giá xăng dầu ngày 18-6: Áp lực cung dư thừa và chính sách chuyển đổi nhiên liệu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Bộ Công Thương vừa phát thông báo điều hành giá xăng dầu áp dụng từ 15h ngày 18-6. Hầu hết các mặt hàng đều giảm mạnh trong kỳ điều chỉnh này.

Đây là lần thứ ba liên tiếp giá xăng dầu giảm kể từ khi áp dụng chuyển đổi hoàn toàn sang xăng sinh học vào ngày 1-6.

Các mức giá cụ thể như sau:

Cơ quan điều hành thực hiện trích lập quỹ bình ổn với các mức: xăng sinh học 200 đồng/lít, dầu diesel 800 đồng/lít, dầu mazut 650 đồng/kg.

Việc điều chỉnh này thực hiện theo Nghị quyết số 29 của Chính phủ, thí điểm chính sách triển khai lộ trình sử dụng xăng E10. Xăng E10 RON95-III được xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến, do Nhà nước công bố giá cơ sở.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Nguyên nhân giảm giá được nhà điều hành dẫn giải từ hai yếu tố chính.

Thứ nhất, Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt xung đột. Điều này mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu thô.

Thứ hai, theo Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ (EIA), dầu thô dự trữ của Mỹ giảm. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo khả năng dư cung dầu mỏ trong thời gian tới khi cầu tăng thấp hơn cung.

Xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine vẫn tiếp diễn, nhưng tác động lên giá đã bị yếu tố địa chính trị mới lấn át.

Dòng tiền trên thị trường năng lượng đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) chuyển hướng. Các nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro địa chính trị ở Trung Đông sau thỏa thuận Mỹ - Iran.

Chi phí vốn trong chuỗi cung ứng xăng dầu giảm nhờ kỳ vọng nguồn cung dồi dào hơn. Độ trễ chính sách (policy lag) từ quyết định chuyển đổi sang xăng sinh học đang tạo áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp bán lẻ.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tại TP.HCM vừa có đơn kiến nghị khẩn cấp tới Bộ Công Thương. Họ lo ngại suy giảm năng lực hệ thống trong giai đoạn triển khai xăng sinh học E10.

Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:

• Khả năng Iran tăng sản lượng xuất khẩu dầu thô và tác động lên giá WTI/Brent.
• Diễn biến tồn kho dầu thô Mỹ theo báo cáo hàng tuần của EIA.
• Phản ứng chính sách từ các nước OPEC+ trước nguy cơ dư cung.
• Áp lực chiết khấu thấp và khả năng đứt gãy chuỗi bán lẻ xăng dầu trong nước.

IEA cảnh báo khả năng dư cung dầu mỏ trong thời gian tới. Cầu tăng thấp hơn cung là tín hiệu vĩ mô quan trọng cho các nhà giao dịch hàng hóa.

Ở kỳ điều hành này, quỹ bình ổn được trích lập trở lại. Điều này cho thấy cơ quan quản lý có dư địa để can thiệp khi giá thế giới hạ nhiệt.