Đợt nắng nóng gay gắt tại miền Bắc trong ngày 23/6 đã đẩy phụ tải hệ thống điện quốc gia lên mức 56.525 MW. Con số này tương ứng mức tăng 9,7% so với cùng kỳ năm trước.
Hệ thống điện miền Bắc riêng đạt 28.340 MW, tăng 7,1%. Nhiệt độ cảm nhận tại Hà Nội lên tới 45 độ C, gây áp lực lớn lên lưới truyền tải.
Trước tình trạng này, đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) đã kích hoạt các giải pháp vận hành khẩn cấp. Toàn bộ nguồn phát khả dụng được huy động, bao gồm cả nguồn sử dụng nhiên liệu DO và FO.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), thời tiết cực đoan với khí áp giảm sâu và hiện tượng tích nhiệt mạnh là nguyên nhân trực tiếp. Vào lúc 13 giờ 45 ngày 23/6, phụ tải toàn hệ thống tăng vọt.
Một số máy biến áp 500kV tại khu vực miền Bắc đã vận hành ở mức mang tải cao. Cụ thể gồm Hiệp Hòa AT1, Hiệp Hòa AT2 và Thường Tín AT1.
Ở cấp 220kV, các máy biến áp Thường Tín AT4, Bá Thiện AT5, Bắc Ninh 2 AT2 và Thanh Xuân AT1 ghi nhận vận hành đầy tải.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Thay đổi so với cùng kỳ |
|---|---|---|
| Công suất hệ thống điện quốc gia | 56.525 MW | +9,7% |
| Công suất hệ thống điện miền Bắc | 28.340 MW | +7,1% |
| Công suất dự kiến cao điểm tối 23/6 | ~54.100 MW | - |
| Công suất dự kiến miền Bắc tối 23/6 | ~29.000 MW | - |
| Nhiệt độ cảm nhận tại Hà Nội (13h45) | 45 độ C | - |
Nguồn: NSMO, Vietnam+.
Trước tình trạng trên, NSMO đã thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Các nguồn thủy điện được khai thác cao, đồng thời duy trì cột áp cho các nhà máy khu vực Tây Bắc.
Hệ thống cũng tăng huy động nguồn điện nhập khẩu. Các nhà máy điện mới được phối hợp thử nghiệm công suất cao trong giờ cao điểm.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự kiện phụ tải tăng đột biến không chỉ là câu chuyện thời tiết. Nó phản ánh trạng thái vận hành căng thẳng của hệ thống điện khi nhu cầu vượt xa khả năng cung ứng cơ sở.
Việc phải huy động cả nguồn nhiên liệu DO, FO cho thấy chi phí biên sản xuất điện (marginal cost) đang bị đẩy lên cao. Điều này gián tiếp ảnh hưởng đến giá thành điện bình quân.
Độ trễ chính sách (policy lag) trong việc bổ sung công suất mới — đặc biệt là năng lượng tái tạo và điện khí LNG — khiến lưới điện thiếu dự phòng. Khi nắng nóng cực đoan, toàn bộ gánh nặng đổ lên nguồn phát truyền thống và nhập khẩu.
Dòng tiền phòng thủ (risk-off) có thể xuất hiện ở các ngành sử dụng nhiều điện như sản xuất thép, xi măng, hay hóa chất. Nếu tình trạng kéo dài, chi phí sản xuất tăng sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận EBITDA của các doanh nghiệp niêm yết trong các ngành này.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Dự báo ngày 24/6, khu vực miền Bắc tiếp tục chịu ảnh hưởng của nắng nóng. Vùng núi Bắc Bộ (trừ Lai Châu, Điện Biên) có nơi nhiệt độ trên 37 độ C.
Khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có thể xuất hiện nắng nóng gay gắt trên 40 độ C. Phụ tải miền Bắc được dự báo đạt xấp xỉ 30.000 MW — tương đương mức kỷ lục ngày 27/5/2026.
NSMO khuyến nghị người dân và doanh nghiệp tăng cường sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả theo tinh thần Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026. Cụ thể, tắt thiết bị khi không sử dụng, điều chỉnh điều hòa từ 26 độ C trở lên.
Việc dịch chuyển nhu cầu sang khung giờ thấp điểm sẽ giúp tối ưu chi phí huy động nguồn phát. Đây là yếu tố có thể làm dịu áp lực cung cầu điện trong những ngày tới.
Các nhà đầu tư cần theo dõi biến động giá cổ phiếu ngành điện và sản xuất công nghiệp. Chỉ số P/E và EPS của các doanh nghiệp trong nhóm này sẽ phản ánh tác động từ đợt phụ tải cao kỷ lục.