Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tại cuộc họp Tổ điều hành thị trường trong nước quý II/2026 ngày 7/7, CPI tháng 6/2026 giảm 0,39% so với tháng trước.
Nguyên nhân chính được chỉ ra là giá xăng dầu trong nước giảm theo xu hướng hạ nhiệt của giá năng lượng thế giới.
Tính chung quý II/2026, CPI tăng 5,25% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ 2025, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát.
| Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) | Giá trị | So sánh |
|---|---|---|
| CPI tháng 6/2026 | Giảm 0,39% | So với tháng 5/2026 |
| CPI quý II/2026 | Tăng 5,25% | So với cùng kỳ 2025 |
| CPI bình quân 6 tháng đầu 2026 | Tăng 4,38% | So với cùng kỳ 2025 |
Mức tăng CPI 6 tháng đầu năm chịu áp lực lớn nhất từ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống, đóng góp 1,72 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Trong đó, giá thịt lợn tăng 4,85%, thịt gia cầm tăng 4,51%, và dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng tới 6,85%.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Bà Vũ Hương Trà, đại diện Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), cho biết 6 tháng đầu năm 2026 là giai đoạn giá năng lượng thế giới tăng rất mạnh từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4.
Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công Thương, sử dụng linh hoạt các công cụ ngân sách nhà nước và cơ chế điều hành giá xăng dầu. Giá xăng dầu trong nước được điều hành bám sát diễn biến thị trường quốc tế, hạn chế các cú sốc giá đối với nền kinh tế.
Dù vậy, áp lực lạm phát không chỉ đến từ giá năng lượng mà còn lan tỏa sang nhiều nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu do chi phí đầu vào tăng cao. Điều này phản ánh tình trạng chi phí đẩy (cost-push) đang lan rộng, tạo áp lực lên biên lợi nhuận doanh nghiệp và sức mua của người tiêu dùng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố tác động đến lạm phát cuối năm 2026 được chia thành hai nhóm chính:
- Yếu tố bên ngoài: Xung đột quân sự, bất ổn địa chính trị, cạnh tranh thương mại toàn cầu tác động đến giá năng lượng, giá lương thực, chi phí logistics quốc tế và nguyên liệu đầu vào. Biến động tỷ giá và sức mạnh của đồng USD cũng là rủi ro lớn.
- Yếu tố trong nước: Mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao đặt áp lực lên mặt bằng giá. Các nhóm hàng giao thông (tăng 9,57%), nhà ở - điện nước - chất đốt (tăng 7,77%) tiếp tục là điểm nóng.
Bà Nguyễn Thị Thu Huyền (Cục Thống kê) nhấn mạnh áp lực lạm phát những tháng cuối năm sẽ lớn hơn, đòi hỏi việc theo dõi sát diễn biến thị trường và cập nhật thường xuyên các yếu tố tác động.
Dư địa điều hành giá đang thu hẹp dần khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc. Các giải pháp tài khóa cần tiếp tục được phối hợp nhịp nhàng với chính sách tiền tệ để vừa kiểm soát lạm phát vừa hỗ trợ tăng trưởng.