Từ diễn đàn hợp tác tài chính Việt - Hàn: QR thanh toán xuyên biên giới và bài toán dòng vốn 1,34 tỷ USD

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 13-7, Diễn đàn Hợp tác tài chính Việt Nam - Hàn Quốc do VIFC-HCMC và Tổng lãnh sự quán Hàn Quốc tổ chức đã diễn ra tại TP.HCM. Sự kiện tập trung vào phát triển hạ tầng thanh toán xuyên biên giới, đặc biệt qua QR, nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch ngày càng lớn giữa hai nước.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch VIFC-HCMC, Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư lớn nhất vào Việt Nam với các số liệu sau:

Diễn đàn này là một trong những hoạt động đầu tiên của VIFC-HCMC sau khi đi vào vận hành, đánh dấu bước khởi động cho hợp tác tài chính song phương.

Ông Kim Yun Sik từ KFTC cho biết nhu cầu thanh toán QR xuyên biên giới tăng nhanh nhờ giao lưu kinh tế, văn hóa và du lịch. QR giúp giảm chi phí, cho phép giao dịch trực tiếp giữa VND và KRW thay vì qua USD, đồng thời hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ không cần đầu tư máy POS.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng vốn FDI từ Hàn Quốc vào Việt Nam đang tăng mạnh, với 1,34 tỷ USD chỉ trong hai tháng đầu năm 2026. Hàn Quốc đã duy trì vị thế là nhà đầu tư hàng đầu tại Việt Nam trong nhiều năm, với hơn 10.000 dự án trải dài từ sản xuất đến dịch vụ.

Cùng với đó, 4,3 triệu lượt khách Hàn Quốc trong năm 2025 tạo ra nhu cầu thanh toán lớn. Hệ thống thanh toán hiện tại còn rời rạc, thiếu liên thông, gây cản trở cho dòng tiền.

Việc phát triển thanh toán QR xuyên biên giới giữa Việt Nam và Hàn Quốc có thể làm giảm sự phụ thuộc vào USD trong các giao dịch nhỏ lẻ. Nếu hệ thống được kết nối rộng rãi, chi phí giao dịch giảm sẽ thúc đẩy thương mại song phương. Điều này tác động trực tiếp đến thị trường ngoại hối khi nhu cầu USD cho thanh toán du lịch và thương mại giảm bớt, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND.

Đối với thị trường chứng khoán, các ngân hàng có mảng thanh toán quốc tế mạnh như Vietcombank, BIDV, Techcombank sẽ chịu tác động trực tiếp từ khối lượng giao dịch gia tăng. Các công ty công nghệ tài chính như MOMO, VNPAY cũng có cơ hội mở rộng hợp tác với đối tác Hàn Quốc.

Sự phát triển của hạ tầng thanh toán QR không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tạo điều kiện cho các giao dịch nhỏ lẻ, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong du lịch và thương mại biên giới. Điều này có thể làm thay đổi cấu trúc dòng tiền giữa hai nước, giảm bớt vai trò trung gian của USD và thúc đẩy sử dụng nội tệ.

VIFC-HCMC đặt mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc tế, thu hút 300 tỷ USD giao dịch hàng hải mỗi năm, cho thấy tham vọng lớn trong việc thu hút dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, rủi ro vẫn hiện hữu. Sự phụ thuộc vào một đối tác duy nhất (Hàn Quốc) có thể tạo ra rủi ro tập trung. Bên cạnh đó, việc triển khai QR xuyên biên giới đòi hỏi sự phối hợp thể chế giữa hai nước, vốn còn nhiều khác biệt về quy định tài chính. Sự chậm trễ trong kết nối có thể làm giảm hiệu quả của sáng kiến.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Bên cạnh các con số trên, diễn đàn còn nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số và AI trong kết nối tài chính. Ông Kwon Tae Han, Phó tổng lãnh sự Hàn Quốc, cho rằng hai nước cần tăng cường kết nối thể chế, hạ tầng tài chính và thị trường để tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư.

Mục tiêu 300 tỷ USD giao dịch hàng hải mỗi năm của VIFC-HCMC là một chỉ tiêu đầy tham vọng, đòi hỏi sự phát triển đồng bộ của hạ tầng pháp lý, công nghệ và nguồn nhân lực.

Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:

• Tiến độ triển khai QR thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam và Hàn Quốc.
• Mức độ hấp thụ vốn FDI từ Hàn Quốc và các dự án mới.
• Chính sách của Ngân hàng Nhà nước về thanh toán số và kết nối quốc tế.
• Phản ứng của thị trường ngoại hối khi nhu cầu USD trong thanh toán du lịch thay đổi.
• Khả năng VIFC-HCMC đạt mục tiêu 300 tỷ USD giao dịch hàng hải.
• Sự tham gia của các tổ chức tài chính Hàn Quốc vào hệ sinh thái QR tại Việt Nam.

Những dữ kiện này sẽ định hình bức tranh dòng vốn và thanh khoản trong khu vực, ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư trên nhiều thị trường, từ chứng khoán đến ngoại hối và công nghệ tài chính.