Từ đề xuất sửa Luật Chứng khoán: Nhìn vào hành lang pháp lý cho thị trường vốn giai đoạn mới

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 15-6, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã tổ chức hội thảo lấy ý kiến dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN Bùi Hoàng Hải, sau hơn 5 năm thực thi, Luật Chứng khoán 2019 và hệ thống văn bản hướng dẫn đã tạo lập khung pháp lý tương đối đầy đủ.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của thị trường vốn, xu hướng chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đặt ra yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Nhiều vấn đề mới phát sinh hiện chưa được quy định hoặc quy định chưa đầy đủ trong luật hiện hành.

Dự thảo luật tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn, được ông Bùi Hoàng Hải nêu chi tiết.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Việc sửa luật lần này phản ánh nhu cầu điều chỉnh khung pháp lý trước sự thay đổi cấu trúc của thị trường vốn.

Nhóm chính sách thứ nhất là đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính. Mục tiêu là giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và thành viên thị trường.

Nhóm chính sách thứ hai bổ sung cơ sở pháp lý cho các mô hình mới. Cụ thể là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu.

Các quy định này được kỳ vọng tạo không gian cho đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao niềm tin của nhà đầu tư.

Nhóm chính sách thứ ba tập trung hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử, người hành nghề chứng khoán, tổ chức kinh doanh chứng khoán, quỹ đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Nhìn từ góc độ dòng tiền, việc bổ sung cơ chế sandbox cho phép các sản phẩm tài chính mới được thử nghiệm trong môi trường có kiểm soát. Điều này có thể thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm vào lĩnh vực fintech và chứng khoán hóa tài sản số.

Đồng thời, cơ chế bảo lãnh thanh toán trái phiếu nếu được luật hóa sẽ tác động trực tiếp đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Rủi ro thanh khoản và rủi ro vỡ nợ có thể được giảm thiểu nếu có tổ chức trung gian đứng ra bảo lãnh.

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính giúp giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp niêm yết. Chi phí tuân thủ thấp hơn có thể cải thiện biên lợi nhuận và khả năng tiếp cận thị trường vốn.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Dự thảo luật đang trong giai đoạn lấy ý kiến. Các nhà đầu tư và tổ chức thị trường cần theo dõi tiến trình này.

Các yếu tố cần quan sát trong thời gian tới:

• Tiến độ trình Quốc hội: Dự kiến tháng 10-2026, nhưng có thể thay đổi tùy vào quy trình thẩm tra và phản biện.
• Nội dung chi tiết của cơ chế sandbox: Phạm vi áp dụng, điều kiện tham gia, thời gian thử nghiệm và tiêu chí đánh giá.
• Mô hình tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu: Cơ quan quản lý, vốn pháp định, điều kiện cấp phép và trách nhiệm pháp lý.
• Tác động đến các quỹ đầu tư: Quy định mới về quỹ đầu tư có thể thay đổi cấu trúc sản phẩm và chiến lược phân bổ tài sản.

Trở lại trường hợp được phản ánh trên báo Người Lao Động, việc sửa luật lần này được đánh giá là cần thiết để thị trường chứng khoán Việt Nam thích ứng với xu hướng toàn cầu.

Các nhà đầu tư nên theo dõi các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các hội thảo chuyên đề của UBCKNN để cập nhật thông tin mới nhất.