Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 về các giới hạn, tỉ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Nội dung nổi bật là đề xuất nâng tỉ lệ tối đa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.
Theo Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh (PLO), nếu được thông qua, đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với lộ trình siết chặt trước đó. Từ ngày 1-10-2023, trần tỉ lệ này đã được hạ về mức 30% sau ba năm điều chỉnh giảm dần trong giai đoạn 2020-2023.
| Giai đoạn | Trần tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn |
|---|---|
| 1-1-2020 đến 30-9-2021 | 40% |
| 1-10-2021 đến 30-9-2023 | Giảm dần từ 40% xuống 30% |
| Từ 1-10-2023 đến nay | 30% |
| Đề xuất mới (dự thảo) | 40% |
Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi cách tính tổng tiền gửi làm cơ sở xác định tỉ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) theo hướng linh hoạt. Các khoản không được tính vào tổng tiền gửi bao gồm tiền ký quỹ, tiền gửi chuyên dùng và tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, dự thảo không còn giữ cố định ở mức 80% như quy định hiện hành. Tỉ lệ tính vào tổng tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước có thể là 80% hoặc một mức khác do Thống đốc NHNN quyết định theo từng thời kỳ.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Động thái nâng trần tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn từ 30% lên 40% cho thấy NHNN đang tạo thêm dư địa thanh khoản. Mục tiêu là hỗ trợ các tổ chức tín dụng (TCTD) mở rộng cung ứng vốn cho các nhu cầu trung, dài hạn của nền kinh tế.
Việc đảo chiều so với lộ trình siết chặt giai đoạn 2020-2023 phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên điều hành chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh thị trường tiền tệ có nhiều biến động, cơ quan quản lý muốn chủ động hơn trong việc kiểm soát thanh khoản hệ thống.
Cơ chế linh hoạt mới đối với tiền gửi của Kho bạc Nhà nước giúp NHNN có thêm công cụ điều chỉnh tỉ lệ LDR. Điều này có thể làm giảm áp lực tuân thủ tỉ lệ an toàn vốn cho các ngân hàng thương mại trong ngắn hạn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Trần tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn được điều chỉnh giảm dần từ mức 40% (giai đoạn 1-1-2020 đến 30-9-2021) xuống 30% (từ 1-10-2023). Đề xuất mới đưa tỉ lệ này trở lại mức 40%, tương đương với giai đoạn trước khi siết chặt.
Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 đang trong giai đoạn lấy ý kiến. Các tỉ lệ bảo đảm an toàn khác trong hoạt động ngân hàng cũng được xem xét điều chỉnh theo hướng linh hoạt và sát thực tế thị trường.
Nhà đầu tư cần theo dõi diễn biến lãi suất liên ngân hàng và tăng trưởng tín dụng trong các tháng tới. Nếu dự thảo được thông qua, rủi ro kỳ hạn (mismatch) giữa nguồn vốn ngắn hạn và tài sản dài hạn có thể gia tăng trở lại.