Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh (PLO), giá dầu thô toàn cầu đã chính thức thủng mốc 80 USD/thùng. Đây là mức thấp nhất kể từ khi Mỹ phát động cuộc tấn công Iran.
Nguyên nhân trực tiếp đến từ các tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Cụ thể, xuất hiện thông tin về một thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran nhằm mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Thị trường tài chính phản ứng nhanh chóng thông qua các giao dịch dầu thô “trên giấy”, đẩy giá giảm mạnh. Kỳ điều chỉnh ngày 18/6, giá xăng E10 trong nước đã giảm hơn 2.000 đồng/lít, xuống dưới mức 21.000 đồng/lít.
| Chỉ số / Sự kiện | Giá trị thực tế | Nguồn |
|---|---|---|
| Giá dầu Brent (toàn cầu) | Dưới 80 USD/thùng | PLO |
| Giá xăng E10 (VN, 18/6) | Giảm >2.000 đ/lít, dưới 21.000 đ/lít | PLO |
| Dự báo giá dầu (Goldman Sachs) | 75 USD/thùng (Brent) | Goldman Sachs |
| Dòng chảy dầu từ Vịnh | ~11 triệu thùng/ngày | PLO |
| PMI Việt Nam (tháng 3) | 51,2 điểm | S&P Global |
| PMI Việt Nam (tháng 4) | 50,5 điểm | S&P Global |
Giới phân tích nhận định cú sụp giá này đến từ triển vọng nguồn cung được khơi thông. Kim ngạch dầu qua eo biển Hormuz và các tuyến thay thế đã tăng lên khoảng 11 triệu thùng/ngày.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Tiến sĩ Nguyễn Tú Anh (Trung tâm Chuyển đổi xanh thông minh) chỉ ra rằng giá trị nhập khẩu dầu thô của Việt Nam tăng nhanh do giá leo thang trước đó. Điều này khiến thâm hụt thương mại ở nhóm năng lượng mở rộng.
Việc giá dầu giảm xuống dưới 80 USD/thùng tạo ra hiệu ứng tích cực kép. Thứ nhất, nó giúp thu hẹp thâm hụt thương mại do giảm lượng ngoại tệ chi cho nhập khẩu năng lượng. Thứ hai, áp lực lên tỷ giá giảm bớt.
Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thành (Đại học Fulbright Việt Nam) cho rằng lãi suất và tỷ giá có dư địa hạ nhiệt. Điều kiện là giá dầu ổn định quanh vùng 80 USD/thùng, từ mức 90 USD/thùng trước đó.
Dầu cơ bản có trong mọi thứ, theo nhận định từ Diễn đàn Kinh tế Quốc tế (WEF). Do đó, tác động không chỉ giới hạn ở giá xăng dầu mà còn lan tỏa đến giá nguyên liệu, hóa chất, phân bón và chi phí vận chuyển.
Ông Phan Lê Thanh Long (AFA Group) đánh giá giá dầu cao trước đó đã tác động mạnh đến PMI của Việt Nam. Chỉ số giảm từ 51,2 điểm (tháng 3) xuống 50,5 điểm (tháng 4), chạm đáy sâu nhất do hệ lụy từ áp lực giá dầu.
Dù vậy, báo cáo của S&P Global cũng lưu ý rằng cả PMI giá cả đầu vào và PMI giá cả đầu ra tháng 5 đều ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 5/2011. Hệ quả này bắt nguồn từ cuộc xung đột dai dẳng tại Trung Đông.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ngân hàng Goldman Sachs đã hạ dự báo giá dầu Brent xuống còn 75 USD/thùng sau tuyên bố về thỏa thuận Hormuz. Điều này cho thấy áp lực giảm giá có thể tiếp diễn trong ngắn hạn.
Dòng chảy dầu từ vùng Vịnh đã tăng lên mức 11 triệu thùng/ngày. Sự gia tăng này diễn ra đồng thời ở cả lượng dầu qua Hormuz lẫn các tuyến vận chuyển thay thế.
Người tiêu dùng sẽ có nhiều tiền hơn để chi tiêu hoặc tiết kiệm khi chi phí xăng dầu giảm. Theo các chuyên gia WEF, điều này giúp gia tăng chi tiêu tiêu dùng và đóng góp vào tăng trưởng GDP.
Các doanh nghiệp giảm áp lực chi phí đầu vào khi giá dầu hạ nhiệt. Tuy nhiên, báo cáo S&P Global tháng 5 cho thấy PMI giá cả vẫn tăng tốc nhanh, phản ánh độ trễ chính sách (policy lag) từ các đợt tăng giá trước đó.
Biến số chính cần theo dõi là tiến trình thỏa thuận Mỹ - Iran và tình hình thực tế tại eo biển Hormuz. Bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể đảo ngược xu hướng giảm giá hiện tại.