Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo hãng tin Bloomberg, chứng khoán Ấn Độ thường bị đánh giá là đã bỏ lỡ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy nhiều thị trường lớn trên thế giới. Tuy nhiên, một nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ lại đang âm thầm hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào hạ tầng AI.
Trường hợp nổi bật nhất là Sterlite Technologies, nhà sản xuất cáp quang thuộc tập đoàn Vedanta Group. Giá cổ phiếu công ty này đã tăng hơn 530% từ đầu năm 2026, sau khi ký hợp đồng nhiều năm trị giá 1,1 tỷ USD với một công ty điện toán đám mây lớn tại Mỹ trong tháng trước.
Không chỉ Sterlite, giá cổ phiếu nhiều doanh nghiệp khác trong chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu Ấn Độ cũng tăng mạnh. Cổ phiếu HFCL, đối thủ của Sterlite, đã tăng 191%. MTAR Technologies - công ty sản xuất linh kiện làm mát hệ thống điện - tăng gấp hơn ba lần.
| Doanh nghiệp | Mức tăng giá cổ phiếu (từ đầu năm 2026) | Loại hình hoạt động |
|---|---|---|
| Sterlite Technologies | +530% | Sản xuất cáp quang |
| HFCL | +191% | Sản xuất cáp quang (đối thủ) |
| MTAR Technologies | +300% (gấp hơn 3 lần) | Linh kiện làm mát |
| Anant Raj | ~+8% | Trung tâm dữ liệu thuần |
Theo một chỉ số của Bloomberg, 28 doanh nghiệp Ấn Độ trong hệ sinh thái trung tâm dữ liệu - gồm các nhà sản xuất máy biến áp, thiết bị đóng cắt, dây điện, cáp và hệ thống làm mát - đã tăng thêm khoảng 47 tỷ USD vốn hóa thị trường từ đầu năm đến nay. Chỉ số này, được tính theo trọng số ngang nhau, ghi nhận mức tăng gần 50%.
Diễn biến này trái ngược với thị trường chung, khi chỉ số chuẩn NSE Nifty 500 của chứng khoán Ấn Độ mất hơn 300 tỷ USD vốn hóa từ đầu năm 2026.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Diễn biến trái chiều trên bắt nguồn từ vai trò ngày càng lớn của trung tâm dữ liệu trong làn sóng AI. Mỗi truy vấn AI đều cần được xử lý qua các trung tâm dữ liệu - những cơ sở tiêu thụ lượng điện lớn và đòi hỏi hệ thống làm mát quy mô lớn. Nhờ đó, các doanh nghiệp công nghiệp truyền thống cung cấp thiết bị điện, cáp và giải pháp làm mát đang trở thành một trong những nhóm cổ phiếu được săn đón nhất tại Ấn Độ.
Tại các công ty giao dịch ở Mumbai, xu hướng này được gọi là “đặt cược vào chu kỳ đầu tư hạ tầng AI”. Ông R. Sivakumar, Giám đốc đầu tư của Axis Mutual Fund, nhận xét với Bloomberg: “Ấn Độ có thể đang ở thế bất lợi trong làn sóng đầu tư trực tiếp vào AI, nhưng lại có thể đứng đúng phía trong chu kỳ đầu tư hạ tầng phục vụ AI”.
Theo ông, nhà đầu tư có thể cân nhắc các doanh nghiệp hưởng lợi từ trung tâm dữ liệu và toàn bộ chuỗi giá trị gắn với chu kỳ đầu tư này. Kỳ vọng này đang được củng cố bởi các kế hoạch đầu tư lớn của những tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Dòng vốn đầu tư vào hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu tại Ấn Độ đang có quy mô rất lớn. Amazon của Mỹ dự kiến rót 12,7 tỷ USD vào hạ tầng điện toán đám mây tại Ấn Độ từ nay đến năm 2030. Alphabet đang triển khai kế hoạch đầu tư khoảng 15 tỷ USD cho một trung tâm hạ tầng AI tại thành phố Visakhapatnam.
Năm ngoái, một liên doanh của tập đoàn Reliance Industries ký thỏa thuận trị giá 11 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu tại Ấn Độ. Công ty AdaniConnex đang hợp tác với Google và Uber Technologies để hỗ trợ phát triển trung tâm dữ liệu cho các tập đoàn này.
Theo một báo cáo công bố ngày 2/6 của Nomura Holdings, cơ hội hấp dẫn nhất hiện nằm ở chuỗi cung ứng công nghiệp gồm những doanh nghiệp tham gia xây dựng, cấp điện và làm mát các trung tâm dữ liệu.
Nhà đầu tư nước ngoài cũng bắt đầu tăng tỷ trọng vào nhóm cổ phiếu công nghiệp hưởng lợi từ trung tâm dữ liệu. Theo Elara Capital (India), tỷ lệ sở hữu của các quỹ ngoại trong nhóm cổ phiếu công nghiệp tại Ấn Độ đã tăng lên 14% vào cuối tháng 3, mức cao nhất trong 2 năm. Diễn biến này đáng chú ý trong bối cảnh các quỹ toàn cầu nhìn chung vẫn bán ròng cổ phiếu Ấn Độ ở mức kỷ lục.
Xét trên toàn thị trường, chứng khoán Ấn Độ vẫn nằm trong nhóm hoạt động kém nhất thế giới. Nguyên nhân là thị trường này thiếu các doanh nghiệp thuần về AI và các nhà sản xuất bán dẫn - hai nhóm cổ phiếu đang thúc đẩy đà tăng tại Đài Loan và Hàn Quốc. Tuy nhiên, cơn sốt AI tạo sinh trên toàn cầu vẫn mang lại cơ hội cho nhóm doanh nghiệp cung cấp thiết bị, năng lượng và hạ tầng cần thiết để vận hành các trung tâm dữ liệu của những tập đoàn điện toán đám mây quy mô siêu lớn.
Nhóm này bao gồm Hitachi Energy India, ABB India và Cummins India.
Đà tăng của các doanh nghiệp hưởng lợi âm thầm này phần lớn chưa được phản ánh trong các chỉ số chính, do nhiều công ty - như Sterlite Technologies và MTAR Technologies - vẫn chưa được đưa vào các chỉ số có phạm vi bao quát nhất của Ấn Độ.
Theo công ty môi giới chứng khoán Angel One của Ấn Độ, đà tăng cổ phiếu của những doanh nghiệp như Sterlite và MTAR cho thấy thị trường ngày càng tin rằng AI không chỉ là câu chuyện của phần mềm, mà còn đang tạo ra một chu kỳ đầu tư hạ tầng kéo dài nhiều năm.
Angel One ước tính tổng vốn đầu tư vào các trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn trên toàn cầu có thể vượt 1,2 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2025-2027. Làn sóng đầu tư này cũng sẽ mở rộng tệp khách hàng cho các nhà sản xuất thiết bị.
“Thị trường đang ưu tiên những doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận gắn trực tiếp với AI. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất trong ngắn hạn là định giá, bởi đà tăng mạnh của nhiều cổ phiếu đã khiến nhà đầu tư gần như không còn dư địa để chấp nhận sai sót”, Angel One chỉ ra trong một báo cáo.
Trường hợp của Anant Raj cho thấy thị trường vẫn có sự phân hóa. Dù là doanh nghiệp thuần về trung tâm dữ liệu duy nhất đã niêm yết tại Ấn Độ, cổ phiếu Anant Raj mới chỉ tăng khoảng 8% trong năm nay. Trong khi đó, Sterlite Technologies đang giao dịch ở mức khoảng 70 lần lợi nhuận dự phóng 12 tháng tới (forward P/E ~70x), cao hơn nhiều so với mức 19 lần của chỉ số NSE 500.
Dù vậy, giới quan sát thị trường cho rằng không nên xem nhẹ cơ hội từ trào lưu đầu tư vào trung tâm dữ liệu. Theo nhóm phân tích của Nomura, chu kỳ đầu tư vào trung tâm dữ liệu hiện nay có quy mô lớn hơn cả làn sóng triển khai mạng 4G không dây trước đây.