Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Phiên giao dịch ngày 13/7, giá dầu đậu tương tăng 3,16%, đạt 1.568 USD/tấn. Đây là mức cao nhất trong gần một tháng qua, theo Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV).
Đà tăng này lan sang nhóm họ đậu, giúp chỉ số MXV-Index nhóm nông sản tăng lên 1.470 điểm. Giá trị giao dịch của nhóm đậu tương chiếm khoảng 27% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường.
Bảng dưới đây tổng hợp các số liệu chính từ phiên giao dịch:
| Chỉ tiêu | Giá trị | Thay đổi |
|---|---|---|
| Giá dầu đậu tương | 1.568 USD/tấn | +3,16% |
| Chỉ số MXV-Index nông sản | 1.470 điểm | Tăng |
| Biên lợi nhuận ép dầu | 111 USD/tấn | +4,6 USD/tấn |
| Tỷ trọng dầu đậu tương trong sản phẩm nghiền ép | Trên 53% | Cải thiện |
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) xác nhận đơn hàng xuất khẩu 136.000 tấn đậu tương sang Trung Quốc. Tổng lượng đơn hàng trong tuần trước đó đạt 856.000 tấn.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền vào nhóm nông sản duy trì ổn định, nhà đầu tư gia tăng tỷ trọng khi các yếu tố cơ bản chuyển biến tích cực. Động lực chính đến từ hoạt động nghiền ép tại Mỹ phục hồi.
Biên lợi nhuận ép dầu tăng thêm 4,6 USD/tấn, lên 111 USD/tấn. Tỷ trọng giá trị của dầu đậu tương trong tổng giá trị sản phẩm sau nghiền ép vượt 53%.
Điều này phản ánh nhu cầu đối với dầu thực vật tiếp tục cải thiện. Dòng tiền vào các hợp đồng kỳ hạn được thu hút mạnh.
Thị trường năng lượng cũng hỗ trợ đà tăng. Giá dầu thô duy trì vùng cao giúp cải thiện hiệu quả kinh tế của nhiên liệu sinh học. Nhu cầu sử dụng dầu thực vật làm nguyên liệu sản xuất diesel sinh học tăng theo.
Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) giữ nguyên hạn ngạch pha trộn nhiên liệu tái tạo (RFS/RVO) cho giai đoạn 2026-2027 ở mức cao: khoảng 33,5 tỷ lít và 33,9 tỷ lít đối với nhiên liệu sinh học thế hệ mới.
Về nguồn cung, thị trường dầu thực vật toàn cầu thắt chặt hơn. Indonesia triển khai lộ trình nhiên liệu sinh học B50. Malaysia và Thái Lan nâng tỷ lệ pha trộn bắt buộc.
Các chính sách này làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ dầu cọ trong nước. Lượng dầu cọ dành cho xuất khẩu thu hẹp, tạo dư địa cho nhu cầu dầu đậu tương.
Liên minh châu Âu (EU) cũng đưa ra tín hiệu tích cực. Một ủy ban của Nghị viện châu Âu khuyến nghị bác bỏ đề xuất loại bỏ dần dầu đậu tương khỏi thị trường nhiên liệu sinh học từ năm 2030.
Lý do là nguyên liệu này có nguy cơ cao gây gián tiếp chuyển đổi mục đích sử dụng đất (high ILUC). Theo MXV, quyết định này có ý nghĩa quan trọng với ngành nghiền ép đậu tương.
Thị trường nhiên liệu sinh học của EU đóng góp tỷ trọng lớn trong doanh thu từ dầu đậu tương của nhiều doanh nghiệp chế biến. Thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và EU sắp có hiệu lực, mở rộng khả năng tiếp cận ưu đãi cho dầu đậu tương Mỹ.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Thời tiết bất lợi tại Mỹ là yếu tố rủi ro đáng chú ý. Các mô hình dự báo cho thấy nền nhiệt tại khu vực miền Trung và vùng Đồng bằng phía Bắc nước Mỹ cao hơn mức trung bình.
Lượng mưa duy trì ở mức thấp, đúng vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây đậu tương. Điều này làm gia tăng rủi ro đối với năng suất mùa vụ.
Thị trường bổ sung phần bù rủi ro thời tiết vào giá kỳ hạn của toàn bộ tổ hợp đậu tương. Đà tăng của giá dầu đậu tương đang được hỗ trợ đồng thời bởi các yếu tố cung - cầu, chính sách nhiên liệu sinh học và điều kiện thời tiết.
Theo MXV, xu hướng này kéo mặt bằng giá ngô và khô đậu tương nhập khẩu tại Việt Nam tăng theo. Điều này tạo thêm áp lực lên chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi.
Tuy nhiên, nguồn cung từ Nam Mỹ trong trung hạn vẫn được đánh giá là yếu tố cần theo dõi. Các dữ kiện trên chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.