Theo báo Pháp Luật TP.HCM (PLO) dẫn nguồn từ Kyiv Independent, ngày 2-6 Nga đã phát động một trong những cuộc tấn công trên không lớn nhất vào lãnh thổ Ukraine. Lực lượng Nga phóng 73 tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu thanh, cùng 656 UAV tấn công.
Phòng không Ukraine bắn hạ hoặc đánh chặn 40 tên lửa và 602 UAV. Trong số tên lửa có 8 tên lửa chống hạm Zircon, chia làm 2 đợt, mỗi đợt 4 quả. Hậu quả: ít nhất 22 người thiệt mạng, 130 người bị thương. Các tòa nhà dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự bị trúng bom.
Tổng thống Zelensky kêu gọi các đồng minh gấp rút cung cấp hệ thống phòng thủ Patriot do Mỹ sản xuất. Ông cảnh báo Nga đã xác định các mục tiêu tiềm năng, đặc biệt là các công ty quốc phòng Ukraine. Trong khi đó, Ukraine phản công bằng UAV tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky ở tỉnh Krasnodar Krai, Nga – cơ sở sản xuất gần 6,6 triệu tấn nhiên liệu/năm, đã bị tấn công ít nhất 16 lần kể từ khi chiến dịch bắt đầu.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Dưới đây là bảng tổng hợp các dữ kiện định lượng từ cuộc tấn công ngày 2-6, được trích từ báo cáo của Không quân Ukraine và Bộ Quốc phòng Nga, do PLO dẫn lại.
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Tổng số tên lửa Nga phóng | 73 quả | Không quân Ukraine (PLO) |
| Tổng số UAV tấn công | 656 chiếc | Không quân Ukraine (PLO) |
| Tên lửa bị đánh chặn | 40 quả | Không quân Ukraine (PLO) |
| UAV bị bắn hạ | 602 chiếc | Không quân Ukraine (PLO) |
| Số tên lửa Zircon sử dụng | 8 quả (2 đợt, mỗi đợt 4 quả) | Người phát ngôn Yurii Ihnat (PLO) |
| Thương vong dân thường | 22 chết, 130 bị thương | Quan chức Ukraine (PLO) |
| UAV Nga bị phòng không Nga đánh chặn | 148 chiếc (trên 8 khu vực, Crimea, Biển Đen, Biển Azov) | Bộ Quốc phòng Nga (PLO) |
| Công suất nhà máy lọc dầu Ilsky | ~6,6 triệu tấn/năm | Bộ Tổng tham mưu Ukraine (PLO) |
| Số lần Ilsky bị tấn công kể từ 2022 | ít nhất 16 lần | PLO dẫn nguồn Ukraine |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Cuộc tập kích quy mô lớn này tác động trực tiếp đến ba kênh tài sản: năng lượng, hàng hóa an toàn và tiền tệ.
Năng lượng: Việc Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky – một trong những cơ sở lớn nhất miền nam nước Nga – đe dọa nguồn cung nhiên liệu trong nước Nga và xuất khẩu. Công suất 6,6 triệu tấn/năm tương đương khoảng 132.000 thùng/ngày. Dù Nga chưa công bố thiệt hại, các đợt tấn công lặp lại (16 lần) cho thấy rủi ro gián đoạn sản xuất đang gia tăng. Giá dầu WTI/Brent thường phản ứng tức thời trước các sự kiện leo thang. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường dầu thô hiện đang chịu áp lực kép: nguồn cung OPEC+ và nhu cầu suy yếu từ Trung Quốc.
Hàng hóa an toàn (Gold, USD, CHF): Rủi ro địa chính trị đẩy dòng tiền tìm đến nơi trú ẩn. Vàng thường tăng khi căng thẳng leo thang; đồng USD mạnh lên nhờ lợi suất trái phiếu Mỹ. Tuy nhiên, thị trường đã quen với các cuộc tấn công tương tự từ năm 2022, nên biên độ biến động có thể hạn chế nếu không có yếu tố bất ngờ (ví dụ: tấn công hạt nhân, phong tỏa eo biển).
Crypto: Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số từng được coi là “vàng kỹ thuật số” nhưng thực tế cho thấy mối tương quan với rủi ro địa chính trị thấp hơn kỳ vọng. Dòng tiền vào stablecoin (USDT, USDC) có thể tăng nhẹ nhưng chưa đủ để đẩy giá.
Chi phí vốn và phòng thủ tài sản: Các quỹ đầu tư lớn (pension, sovereign wealth) có xu hướng gia tăng tỷ trọng trái phiếu chính phủ Mỹ, vàng và cash. Trong khi đó, cổ phiếu ngành quốc phòng (Lockheed Martin, RTX) nhận được kỳ vọng tích cực từ việc Zelensky kêu gọi Patriot.
Theo chuyên gia quân sự Oleksandr Musiienko (RBC-Ukraine qua PLO), Nga có hai kịch bản: tấn công mùa hè nhằm vào hệ thống năng lượng Ukraine, hoặc tích trữ tên lửa đến mùa thu để phá vỡ mùa sưởi ấm. Kịch bản nào cũng tạo ra rủi ro kéo dài cho giá khí đốt châu Âu và dầu Brent.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ngoài các số liệu đã nêu, một số yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến thị trường trong thời gian tới:
- Ukraine tuyên bố đã nhận được báo cáo tình báo về sản xuất tên lửa Nga, bao gồm cơ sở, số lượng, tuyến cung cấp linh kiện từ nước ngoài. Điều này có thể dẫn đến các cuộc tấn công nhắm vào chuỗi cung ứng quân sự Nga, làm gia tăng rủi ro địa chính trị tổng thể.
- Nga coi khả năng sản xuất tên lửa đạn đạo và đánh chặn của Ukraine là “mối đe dọa chiến lược” – theo lời Zelensky. Điều này báo hiệu các cuộc tấn công tiếp theo sẽ tập trung vào cơ sở quốc phòng Ukraine.
- Liên Hợp Quốc lên án cuộc tấn công, dẫn lời Tổng thư ký Antonio Guterres rằng các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự bị cấm theo luật nhân đạo quốc tế. Phản ứng ngoại giao có thể dẫn đến các lệnh trừng phạt bổ sung, ảnh hưởng đến dòng chảy hàng hóa Nga.
- Ukraine tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky – lần thứ 16. Nếu cơ sở này ngừng hoạt động dài ngày, sản lượng nhiên liệu Nga giảm, có thể đẩy giá dầu diesel và xăng trong nước Nga tăng, thu hẹp chênh lệch xuất khẩu.
Các nhà đầu tư nên theo dõi sát sao diễn biến tại các cơ sở hạ tầng năng lượng (đường ống Druzhba, cảng Novorossiysk) và phản ứng của FED, ECB về chính sách tiền tệ trong bối cảnh lạm phát năng lượng có thể tăng trở lại.