Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo Người Lao Động (NLĐO), TikTok Shop vừa công bố biểu phí mới áp dụng từ ngày 3-7-2026. Động thái này diễn ra sau khi Shopee điều chỉnh phí, làm dấy lên câu hỏi về cuộc đua giảm phí giữa các sàn thương mại điện tử.
Biểu phí mới của TikTok Shop có sự phân hóa rõ rệt theo ngành hàng. Nhóm hàng thiết yếu như thực phẩm, đồ uống, gia dụng, nội thất, mẹ và bé được giảm phí hoa hồng tối đa gần 3%. Ngược lại, nhóm sức khỏe, làm đẹp và chăm sóc cá nhân tăng phí từ 0,5% đến 3%.
| Ngành hàng | Loại người bán | Phí cũ (ước) | Phí mới | Biến động |
|---|---|---|---|---|
| Bách hóa (gia dụng chính hãng) | Shop Mall | 13,5% – 15,7% | 10,5% – 13% | Giảm ~3 điểm % |
| Bách hóa (người bán thông thường) | Thường | ~11,5% | Tối đa 9,5% | Giảm ~2 điểm % |
| Sức khỏe, làm đẹp, chăm sóc cá nhân | Tất cả | ~16,8% – 19,3% | Lên tới 19,8% | Tăng 0,5% – 3% |
| Voucher Extra (chương trình ưu đãi) | Chung | 4% | 5% | Tăng 1 điểm % |
Ngoài điều chỉnh biểu phí, TikTok Shop tung gói hỗ trợ lên đến 100 tỉ đồng trong 6 tháng cuối năm dành cho người bán mới, nhà bán OCOP, nông sản, làng nghề và nhà bán hiện hữu. Gói này bao gồm miễn phí giao dịch, giảm phí hoa hồng và hỗ trợ quảng cáo.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc giảm phí nhóm hàng thiết yếu và tăng phí nhóm sức khỏe – làm đẹp cho thấy chiến lược cross-subsidization điển hình của nền tảng số. TikTok Shop chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn ở mặt hàng có tần suất mua cao để thu hút lượng truy cập, sau đó bù đắp bằng phí cao hơn ở nhóm hàng có biên lợi nhuận gộp lớn.
Đồng thời, việc tăng phí Voucher Extra từ 4% lên 5% phản ánh xu hướng chuyển chi phí khuyến mại từ nền tảng sang người bán. Điều này đặt áp lực lên biên lợi nhuận của các nhà bán hàng, đặc biệt trong ngành hàng làm đẹp vốn đã chịu mức phí cao nhất lên tới 19,8%.
Gói hỗ trợ 100 tỉ đồng là công cụ cạnh tranh trực tiếp với Shopee, nhằm giữ chân và thu hút người bán trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang bão hòa. Về mặt vĩ mô, động thái này có thể tạo áp lực giảm giá bán lẻ hàng thiết yếu (góp phần kiềm chế CPI), nhưng lại đẩy giá các sản phẩm sức khỏe – làm đẹp lên cao, tạo sự phân hóa lạm phát tiêu dùng.
Đối với nhà đầu tư, cuộc đua giảm phí này báo hiệu biên lợi nhuận của các sàn TMĐT sẽ tiếp tục bị thu hẹp trong ngắn hạn. Cổ phiếu ngành bán lẻ trực tuyến có thể chịu áp lực định giá, trong khi các nhà cung cấp dịch vụ logistics hưởng lợi từ khối lượng đơn hàng gia tăng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Trước TikTok Shop, Shopee đã có những điều chỉnh phí tương tự, nhưng bài báo không cung cấp số liệu cụ thể. Điều này cho thấy thị trường TMĐT Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt về phí.
Các yếu tố cần theo dõi trong 6 tháng tới:
- Phản ứng của các sàn khác (Lazada, Tiki) – liệu có điều chỉnh phí theo hướng tương tự?
- Tác động đến hành vi người bán: chuyển dịch sang các ngành hàng được ưu đãi phí hoặc rời bỏ nền tảng có phí cao.
- Dữ liệu doanh thu và lợi nhuận của các sàn TMĐT trong quý III và IV/2026.
- Chỉ số CPI nhóm hàng thiết yếu so với nhóm sức khỏe – làm đẹp để đo lường hiệu ứng phân hóa giá.
Bài báo cũng nhấn mạnh rằng phần lớn khoản phí thu thêm từ tăng Voucher Extra sẽ được tái đầu tư vào chương trình khuyến mãi, miễn phí vận chuyển và hỗ trợ người bán. Đây là tín hiệu cho thấy các sàn vẫn ưu tiên tăng trưởng đơn hàng hơn là tối đa hóa lợi nhuận ngay lập tức.
Nhà đầu tư cần theo dõi báo cáo tài chính của các công ty mẹ (ByteDance, Sea Limited) để đánh giá mức độ ảnh hưởng từ cuộc chiến phí tại thị trường Việt Nam.