Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo Nghị định 253 vừa được Chính phủ ban hành, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ khỏi thu nhập chịu thuế các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của bản thân và người phụ thuộc trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Mức giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm, bao gồm:
- Chi phí khám chữa bệnh: tối đa 23 triệu đồng/năm.
- Chi phí giáo dục - đào tạo: tối đa 24 triệu đồng/năm.
Các khoản chi phải có hóa đơn, chứng từ theo quy định và không được thanh toán từ nguồn khác (ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, v.v.).
Bên cạnh đó, biểu thuế lũy tiến từng phần được giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Cụ thể:
| Bậc thuế | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 triệu đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 triệu đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 triệu đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
Theo Bộ Tài chính, người lao động có một người phụ thuộc chỉ phải nộp thuế khi thu nhập trên 28,6 triệu đồng/tháng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Chính sách giảm trừ thuế trực tiếp làm tăng thu nhập khả dụng của người lao động. Với mức giảm trừ thêm tối đa 47 triệu đồng/năm, dòng tiền tiêu dùng có thể được bơm thêm khoảng 3,9 triệu đồng/tháng nếu người nộp thuế có đủ chi phí được giảm trừ.
Tác động này tương đương với việc giảm gánh nặng thuế, đặc biệt cho nhóm thu nhập trung bình. Điều này có thể làm dịch chuyển cầu tiêu dùng hàng hóa dịch vụ y tế và giáo dục – hai lĩnh vực trọng tâm của chính sách.
Đối với thị trường tài chính, việc tăng thu nhập khả dụng thường dẫn đến tăng tỷ lệ tiết kiệm hoặc đầu tư vào các kênh như chứng khoán, bất động sản. Tuy nhiên, cần lưu ý độ trễ chính sách (policy lag) từ lúc ban hành đến khi thực thi và tác động thực tế lên chi tiêu.
Bộ Tài chính đánh giá việc thu gọn số bậc và nới rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc giúp tất cả người nộp thuế đều được giảm số thuế phải nộp so với trước đây. Đây là yếu tố hỗ trợ tâm lý phòng thủ tài sản giảm bớt trong bối cảnh lạm phát và chi phí vốn hiện tại.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các khoản giảm trừ chỉ được áp dụng khi có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Riêng chi phí y tế yêu cầu bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ cơ sở y tế theo quy định Bộ Y tế.
Những khoản đã được thanh toán từ ngân sách nhà nước, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, hoặc nguồn tài trợ khác sẽ không được giảm trừ. Điều này có nghĩa người lao động cần theo dõi kỹ các khoản chi thực tế của mình.
Việc chính sách mới này có thực sự kích thích cầu nội địa hay không còn phụ thuộc vào mức độ tuân thủ và khả năng tiếp cận hóa đơn của người dân. Các nhà đầu tư nên theo dõi tốc độ giải ngân và hiệu ứng từ chính sách qua các chỉ số bán lẻ, CPI nhóm y tế - giáo dục trong quý tới.