Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 26-6, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá. Ông yêu cầu các hãng vận tải phải giảm giá cước khi chi phí nhiên liệu giảm, đồng thời xử nghiêm hành vi chậm điều chỉnh giá.
Yêu cầu này đặt trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng. Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026: tăng 4,5%; 5% và 5,5%.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng 4,8%–5,5% (miền 5% ± 0,5). Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng 3,8%–5,2%.
Bảng tổng hợp các kịch bản lạm phát năm 2026:
| Nguồn dự báo | Dải dự báo lạm phát (%) |
|---|---|
| Bộ Tài chính | 4,5% / 5% / 5,5% |
| Ngân hàng Nhà nước Việt Nam | 4,8% – 5,5% |
| Các tổ chức quốc tế | 3,8% – 5,2% |
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát, nhưng áp lực đối với mục tiêu cả năm còn lớn.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Áp lực lạm phát hiện đến từ cả phía cung và cầu. Từ bên ngoài, xung đột địa chính trị tại Trung Đông có thể làm gia tăng giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu. Điều này tạo áp lực lạm phát nhập khẩu.
Trong nước, việc đẩy mạnh đầu tư công và mở rộng tín dụng làm gia tăng tổng cầu và chi phí sản xuất. Nhu cầu điện, vật liệu xây dựng, nhiên liệu và nguyên liệu đầu vào tiếp tục tăng.
Chi phí vận tải là một cấu phần quan trọng trong giá thành hàng hóa. Nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí vận tải. Vì vậy, khi giá xăng dầu giảm, Phó thủ tướng yêu cầu doanh nghiệp vận tải phải giảm cước ngay. Ngược lại, nếu chi phí nhiên liệu tăng, chi phí logistics sẽ leo thang, gây sức ép lên CPI.
Phó thủ tướng đánh giá lạm phát đang kiểm soát được theo mục tiêu, nhưng dư địa điều hành còn rất nhỏ. Các yếu tố gây sức ép bao gồm: thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ dịch vụ y tế, giáo dục; biến đổi khí hậu, thiên tai; điều chỉnh tiền lương cơ sở từ 1-7.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Chính sách điều hành giá được yêu cầu theo hướng chủ động, thận trọng và linh hoạt. Các nhóm giải pháp cụ thể gồm:
- Tăng cường dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát, xây dựng kịch bản điều hành.
- Điều hành chính sách tài khóa chặt chẽ, hiệu quả, gắn với chính sách tiền tệ chủ động linh hoạt.
- Kiểm soát hợp lý tăng trưởng tín dụng.
- Điều hành giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp.
- Rà soát lộ trình giá y tế, giáo dục dựa trên dư địa kiểm soát lạm phát.
Với mặt hàng xăng dầu, Phó thủ tướng yêu cầu bám sát diễn biến giá thế giới, doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn, không để đứt gãy. Với lương thực, thực phẩm, cần theo dõi sát cung cầu các mặt hàng lúa gạo, thịt lợn, gia cầm, thủy sản, rau quả để tránh thiếu hụt.
Bên cạnh đó, cần đánh giá diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng. Các yếu tố này liên quan trực tiếp đến nhóm ngành xây dựng, bất động sản và năng lượng.
Công tác thông tin truyền thông về điều hành giá được yêu cầu công khai, minh bạch. Ban hành danh sách tổ chức kinh doanh thực hiện kê khai giá thuộc thẩm quyền. Xây dựng tính năng tiếp nhận thông tin kê khai giá trên môi trường mạng, kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia.