Theo báo cáo nghiên cứu về niềm tin người tiêu dùng Việt Nam đối với thực phẩm tươi sống năm 2026 của InsightAsia, 56% người tham gia khảo sát cho biết họ đã thay đổi cách hoặc nơi mua thực phẩm tươi sống sau các vụ việc liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm năm 2025.
Khảo sát được thực hiện trên 1.247 người tiêu dùng tại 6 thành phố lớn: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ và Nha Trang. Kết quả cho thấy sự dịch chuyển mạnh mẽ về kênh mua sắm, từ chợ truyền thống sang siêu thị.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Báo cáo của InsightAsia chỉ ra thịt heo là nhóm thực phẩm nhạy cảm nhất về mức độ an toàn sau các vụ việc trong năm 2025. Nhiều hộ gia đình đã giảm hoặc tạm ngừng tiêu thụ loại thịt này.
Người tiêu dùng cũng lo ngại về thịt gia cầm và rau lá xanh với các vấn đề dư lượng thuốc kháng sinh và thuốc trừ sâu. Dữ liệu khảo sát cụ thể như sau:
| Tiêu chí lựa chọn thực phẩm tươi sống | Tỷ lệ người tiêu dùng chọn |
|---|---|
| Độ tươi (ngoại quan và mùi) | 88% |
| Yếu tố an toàn, không hóa chất | 76% |
| Giá cả | 51% |
Đáng chú ý, 72% người được hỏi đồng ý rằng thực phẩm có vẻ ngoài tươi ngon không đồng nghĩa với an toàn. Điều này cho thấy người mua không chỉ đánh giá bằng cảm quan mà cần thêm bằng chứng về nguồn gốc và quy trình kiểm soát.
Mức độ tin tưởng vào kênh bán lẻ có sự khác biệt rõ rệt: 79% người tiêu dùng tin tưởng siêu thị về mức độ an toàn của thực phẩm tươi sống, trong khi chỉ 44% tin tưởng chợ truyền thống.
Một người tiêu dùng tại Đà Nẵng được báo cáo dẫn lời: "Thịt heo có thể trông ngon nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của các con. Sau nhiều vụ việc vào năm ngoái, tôi cần nhiều chứng minh an toàn hơn là chỉ ngoại quan đẹp".
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dữ liệu từ InsightAsia cho thấy dòng tiền tiêu dùng đang dịch chuyển rõ rệt theo hướng tìm kiếm sự an toàn và minh bạch. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cho các kênh bán lẻ hiện đại, nơi có thể truy xuất nguồn gốc.
Rủi ro thanh khoản đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại chợ truyền thống gia tăng. Khi 71% người tiêu dùng có thể từ bỏ hoàn toàn một cửa hàng sau một lần trải nghiệm tiêu cực, áp lực chứng minh chuỗi cung ứng an toàn trở nên sống còn.
Báo cáo nhấn mạnh khi các quy định về an toàn thực phẩm được siết chặt, việc công khai nguồn gốc sản phẩm sẽ dần trở thành yêu cầu cơ bản của thị trường. Yếu tố cạnh tranh không chỉ là sản phẩm tươi ngon mà còn là khả năng chứng minh sự an toàn trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực bán lẻ thực phẩm, số liệu này phản ánh một xu hướng dài hạn. Các doanh nghiệp có hệ thống siêu thị và quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng đang hưởng lợi từ sự dịch chuyển niềm tin.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bộ Y tế đã yêu cầu Đắk Lắk làm rõ vụ hàng chục học sinh nghi ngộ độc thực phẩm. Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, cho biết ưu tiên gắn tem truy xuất nguồn gốc nông sản làm thực phẩm, sản phẩm có rủi ro cao từ 1-7 tại họp báo ngành nông nghiệp và môi trường sáng 17-6.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm tốc độ siết chặt quy định an toàn thực phẩm từ cơ quan quản lý, mức độ đầu tư của doanh nghiệp vào hệ thống truy xuất nguồn gốc, và phản ứng của người tiêu dùng tại các khu vực ngoài 6 thành phố lớn.
Khảo sát chỉ ra rằng 88% người tiêu dùng coi độ tươi là tiêu chí quan trọng nhất, nhưng đi kèm với đó là 76% yêu cầu không hóa chất. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra rào cản gia nhập cao cho các nhà cung cấp mới.
Trong bối cảnh đó, các kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi có lợi thế cạnh tranh rõ ràng. Họ có khả năng đầu tư vào hệ thống chứng nhận và truy xuất nguồn gốc, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng.