Tại workshop 'Chuẩn hóa thanh toán - nâng cao hiệu quả kinh doanh' thuộc Ngày tài chính số 2026 do báo Tuổi Trẻ tổ chức, các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ đã bày tỏ mong muốn về chính sách phí ưu đãi khi chuyển đổi sang thanh toán số.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo Tuổi Trẻ, sự dịch chuyển từ thu tiền truyền thống sang thanh toán số đang diễn ra 'mạnh mẽ như vũ bão'. Các số liệu thống kê cho thấy tốc độ tăng trưởng vượt bậc.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Giá trị thanh toán số cả nước năm 2025 | ~28 lần GDP | Ngân hàng Nhà nước |
| Tăng trưởng giao dịch QR Code Q1/2026 (số lượng) | +16,43% | Ngân hàng Nhà nước |
| Tăng trưởng giao dịch QR Code Q1/2026 (giá trị) | +52,4% | Ngân hàng Nhà nước |
| Doanh thu qua ngân hàng của Hoàng Yến Group (năm gần nhất) | ~15 tỉ đồng | Ông Nguyễn Khánh Sơn |
Nhiều lo ngại về phí thanh toán được đưa ra. Bà Lê Phương (Giám đốc Vikki Bank) nhấn mạnh phí chuyển đổi ngoại tệ tại nhiều nước vẫn cao. Anh Nguyễn Trọng Sơn (hộ kinh doanh Jaystore) quan tâm đến cơ chế phí quy đổi ngoại tệ trong giao dịch xuyên biên giới.
Ông Phạm Quang Khánh (NAPAS) giải thích: giao dịch xuyên biên giới gồm phí chuyển đổi ngoại tệ và phí giao dịch quốc tế, nhưng người bán nhận đúng số tiền niêm yết bằng VND. Ông Vũ Anh Dũng (Phó giám đốc BIDV) cho biết ngân hàng có thể xem xét ưu đãi cho doanh nghiệp giao dịch lớn.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự bùng nổ thanh toán số phản ánh xu hướng giảm tiền mặt và tăng sử dụng QR/chuyển khoản. Ông Nguyễn Khánh Sơn (Hoàng Yến Group) ghi nhận doanh thu qua ngân hàng tăng trưởng, kỳ vọng tiếp tục đi lên.
Về chi phí vận hành, các hộ kinh doanh phải cân nhắc giữa gánh phí hoặc chuyển sang khách hàng. Điều này tạo áp lực lên biên lợi nhuận, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, sự chuẩn hóa QR Pay/VietQR Global có thể giảm chi phí trung gian dài hạn.
Ông Phan Trọng Nghĩa (NHNN chi nhánh khu vực 2) nhận định: chuyển dịch từ QR chuyển tiền sang QR Pay chuẩn hóa là tất yếu, vì QR chuyển tiền có dữ liệu rời rạc và phụ thuộc nội dung nhập tay.
Đối với nhà đầu tư, diễn biến này tác động đến:
- Cổ phiếu ngân hàng: gia tăng thu phí dịch vụ, nhưng chi phí đầu tư công nghệ.
- Cổ phiếu fintech/công nghệ thanh toán: hưởng lợi từ khối lượng giao dịch.
- Thanh khoản hệ thống: giảm tiền mặt lưu thông, ảnh hưởng đến cung tiền M0.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố cần quan sát trong thời gian tới:
- Chính sách phí ưu đãi từ ngân hàng và trung gian thanh toán (NAPAS, BIDV, Vikki Bank...).
- Tốc độ tăng trưởng giao dịch QR Code và giá trị thanh toán số (quý 2/2026).
- Phản ứng của khách hàng về chi phí chuyển đổi ngoại tệ khi du lịch quốc tế phục hồi.
- Mức độ chuẩn hóa VietQR Global và khả năng kết nối với các hệ thống quốc tế.
Hiện tại, dữ liệu cho thấy thanh toán số đã trở thành xu hướng chủ đạo. Nhà đầu tư cần theo dõi biểu phí và chính sách ưu đãi của từng ngân hàng để đánh giá tác động đến lợi nhuận.