Ngày 26-6-2025, ghi nhận từ nhiều tỉnh thành ở miền Tây như Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long cho thấy nhà vườn bước vào vụ thu hoạch nhiều loại trái cây đặc sản. Theo bài báo gốc trên Tuổi Trẻ Online, sản lượng đạt cao nhưng giá bán hầu hết không như ý, nhiều trường hợp bị lỗ vốn.
Hiện tượng giảm giá diễn ra trên diện rộng. Sầu riêng bình quân 28.000 – 75.000 đồng/kg, giảm 37.000 đồng/kg so cùng kỳ. Dừa khô 45.000 đồng/chục, giảm 17.000 đồng/chục. Chôm chôm Thái 18.000 – 71.000 đồng/kg, giảm 20.500 đồng/kg. Chôm chôm Java 7.000 – 31.000 đồng/kg, giảm 8.000 đồng/kg. Nhãn 13.000 – 21.000 đồng/kg, giảm 1.000 đồng/kg.
Một số mặt hàng tăng nhẹ. Bưởi da xanh loại 1 từ 27.000 – 34.000 đồng/kg, tăng 5.000 đồng/kg. Bưởi năm roi loại 1 từ 20.000 – 27.000 đồng/kg, tăng 4.000 đồng/kg.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Bài báo dẫn lời ông Bảy Phối, nhà vườn tại xã An Phú Tân, Vĩnh Long. Ông cho biết nhiều loại cây đặc sản năm nay trúng hơn năm trước, nhưng sức mua giảm khiến giá bán khá bèo. Chi phí phân bón, tiền thuê người làm vườn tăng từng ngày, trong khi giá bán giậm chân tại chỗ hoặc giảm thêm. Sau khi trừ chi phí, bà con còn lời không bao nhiêu. Thương lái mua tại vườn thấp hơn 5 – 10% so với giá bán lẻ nêu trên.
Bảng dưới đây tổng hợp mức giá và biến động so với cùng kỳ năm trước (theo số liệu từ bài báo Tuổi Trẻ).
| Mặt hàng | Giá hiện tại (đồng/kg) | Biến động so cùng kỳ (đồng/kg) |
|---|---|---|
| Sầu riêng | 28.000 – 75.000 | -37.000 |
| Dừa khô | 45.000/chục | -17.000/chục |
| Chôm chôm Thái | 18.000 – 71.000 | -20.500 |
| Chôm chôm Java | 7.000 – 31.000 | -8.000 |
| Nhãn | 13.000 – 21.000 | -1.000 |
| Bưởi da xanh loại 1 | 27.000 – 34.000 | +5.000 |
| Bưởi năm roi loại 1 | 20.000 – 27.000 | +4.000 |
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, diện tích cây lâu năm toàn tỉnh đạt hơn 225.000ha, sản lượng 1,8 triệu tấn. Tỉnh đã cấp hơn 1.000 mã số vùng trồng với diện tích gần 34.000ha. Riêng mã số vùng trồng xuất khẩu: 733 mã số, diện tích trên 27.000ha, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ, New Zealand, EU, Hàn Quốc, Úc cho các loại sầu riêng, chôm chôm, nhãn, khoai lang, bưởi, dừa.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Từ góc nhìn kinh tế vi mô, hiện tượng này phản ánh sự mất cân đối giữa tổng cung và tổng cầu. Sản lượng trái cây tăng (cung tăng) trong khi sức mua nội địa suy yếu, đặc biệt với các mặt hàng có độ co giãn thu nhập cao như sầu riêng, chôm chôm. Chi phí đầu vào (phân bón, nhân công) tăng làm xói mòn biên lợi nhuận của nhà vườn. Kết quả là giá bán tại vườn giảm sâu hơn giá bán lẻ tại chợ, cho thấy biên độ thương lái bị thu hẹp hoặc rủi ro tồn kho chuyển ngược về phía sản xuất.
Xu hướng giảm giá sầu riêng tới 37.000 đồng/kg là tín hiệu đáng chú ý. Sầu riêng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang Trung Quốc. Nếu giá xuất khẩu chịu áp lực tương tự, có thể ảnh hưởng đến dòng thu ngoại tệ từ nông sản. Tuy nhiên, dữ liệu từ bài báo chưa khẳng định nguyên nhân giảm giá là do thị trường Trung Quốc thu hẹp hay vấn đề nội tại mùa vụ trong nước.
Ngược lại, bưởi tăng giá nhẹ (4.000 – 5.000 đồng/kg) cho thấy mặt hàng này có thị trường ổn định hơn, có thể nhờ vào các hợp đồng xuất khẩu dài hạn hoặc nhu cầu nội địa tương đối cứng. Sự phân hóa giá này là một dạng phân hóa dòng tiền trong cùng một khu vực sản xuất.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bài báo không đề cập đến biến động thị trường xuất khẩu cụ thể. Dữ kiện Vĩnh Long có 733 mã số vùng trồng xuất khẩu đủ điều kiện sang nhiều thị trường lớn (Trung Quốc, Mỹ, EU, Hàn Quốc, Úc, New Zealand) cho thấy năng lực cung ứng quốc tế đã được chuẩn hóa. Nhưng nếu sức mua tại các thị trường này giảm, hoặc chi phí logistics tăng, áp lực giá sẽ còn tiếp diễn.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:
- Giá phân bón và nhân công nông nghiệp – chi phí đầu vào tiếp tục tăng hay hạ nhiệt.
- Tín hiệu từ thị trường Trung Quốc – nhu cầu sầu riêng, nhãn có phục hồi từ quý 3-2025.
- Tỷ giá USD/VND – ảnh hưởng đến giá trị xuất khẩu quy VND.
- Chính sách tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp – khả năng tiếp cận vốn của nhà vườn.
- Diễn biến thời tiết và dịch bệnh trên cây trồng tại miền Tây.
Các dữ kiện trên chỉ mang tính thông tin. Nhà đầu tư và thương nhân cần tự đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu thị trường cập nhật.