Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Bài viết trên Tuổi Trẻ phản ánh sự trỗi dậy của kinh tế fandom (fandom economy) tại Việt Nam — nơi người hâm mộ sẵn sàng chi tiền, thời gian và công sức để tiêu thụ sản phẩm liên quan đến thần tượng. Lực lượng này tạo ra dòng tiền tuần hoàn và kích thích các ngành công nghiệp phụ trợ.
Các nghệ sĩ sở hữu fandom mạnh tại Việt Nam bao gồm: Sơn Tùng M-TP (Sky), HIEUTHUHAI (SUNDAYs), Soobin (KINGDOM), Quang Hùng MasterD (Muzik), Jack 97 (Đom đóm), Dương Domic (Dopamine). Ngoài ra còn có fandom không tên riêng của Mỹ Tâm, Hà Anh Tuấn có quy mô rất lớn.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Giá vé concert | 800.000 - 10 triệu đồng/vé | Tuổi Trẻ |
| Quỹ huy động tự phát cho dự án tiếp ứng | Hàng trăm triệu đồng | Tuổi Trẻ |
| Địa điểm chạy LED quảng bá (Noo Phước Thịnh) | Việt Nam, Seoul (Hàn Quốc), Quảng trường Thời Đại (Mỹ), Hà Nam (Trung Quốc) | Tuổi Trẻ |
| Phạm vi hoạt động của fan | Mua merchandise, cày stream (Spotify/Apple Music), sản xuất nội dung, gây quỹ từ thiện | Tuổi Trẻ |
PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long — Đại học RMIT Việt Nam — đánh giá kinh tế fandom Việt Nam đang ở giai đoạn phát triển. Tốc độ tăng trưởng của fandom và mức độ thâm nhập vào tiêu dùng của gen Z rất nhanh, dù quy mô còn kém Hàn, Trung, Nhật, Thái.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền từ fandom vận hành theo cơ chế tuần hoàn: từ chi tiêu trực tiếp (vé, hàng hóa) sang chi tiêu gián tiếp (du lịch, ăn uống, lưu trú khi đi concert). Điều này tạo ra hiệu ứng số nhân cho chuỗi công nghiệp văn hóa - giải trí.
Xét trên góc độ vĩ mô, dòng tiền này là một bộ phận của chi tiêu hộ gia đình (household consumption). Khi fandom chi mạnh cho giải trí, cơ cấu chi tiêu dịch chuyển khỏi các nhóm hàng hóa truyền thống (thực phẩm, may mặc) sang dịch vụ. Điều này góp phần đẩy CPI nhóm