Từ câu chuyện hợp tác Việt Nam – EU: Nhìn về dòng vốn đầu tư và thương mại chất lượng cao

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo trang Objectif Eco (Pháp) ngày 2/7, quan hệ kinh tế Việt Nam – châu Âu đang chuyển trọng tâm từ mở rộng thương mại sang hợp tác đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuỗi cung ứng bền vững.

Việt Nam được các doanh nghiệp châu Âu coi là thị trường chiến lược và trung tâm sản xuất của Đông Nam Á, nhờ tốc độ tăng trưởng cao, quy mô dân số 100 triệu và tầng lớp trung lưu phát triển.

Hà Lan là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong EU năm thứ hai liên tiếp, đồng thời là nhà đầu tư EU lớn nhất tại Việt Nam.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng vốn và thương mại giữa Việt Nam và EU đang chuyển dịch từ các mặt hàng truyền thống (dệt may, da giày, nông sản) sang nhóm hàng điện tử, máy móc, linh kiện có giá trị gia tăng cao hơn.

Việc xuất khẩu máy tính và điện tử đạt 3,4 tỷ USD sang Hà Lan cho thấy vai trò ngày càng lớn của ngành sản xuất công nghệ trong cơ cấu thương mại.

Về đầu tư, 466 dự án Hà Lan với tổng vốn 14,93 tỷ USD phản ánh chiến lược hiện diện lâu dài và chuyển giao công nghệ, không chỉ đơn thuần là xuất nhập khẩu.

EVFTA có hiệu lực từ năm 2020 đã tạo ra bước nhảy vọt: xuất khẩu Việt Nam sang EU tăng 60%, trong khi xuất khẩu EU sang Việt Nam tăng 10% – cho thấy lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong các ngành hàng được hưởng ưu đãi thuế quan.

Độ trễ chính sắc (policy lag) từ EVFTA đã dần được khắc phục, nhưng các doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải đối mặt với yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận kỹ thuật và trách nhiệm xã hội – môi trường.

Objectif Eco nhấn mạnh rằng thành công tại Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào công nghệ hay thương hiệu, mà còn vào giá cả, dịch vụ hậu mãi, đào tạo kỹ thuật và quan hệ đối tác địa phương.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Việt Nam và EU đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào đầu năm 2026. Khuôn khổ này kỳ vọng thúc đẩy hợp tác trong thương mại, đầu tư, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng, khí hậu và bảo đảm chuỗi cung ứng.

Objectif Eco dẫn phát biểu của Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic (2025) về sự cần thiết xây dựng quan hệ thương mại cân bằng và bền vững hơn.

Các lĩnh vực mà doanh nghiệp châu Âu có thế mạnh và có thể thâm nhập sâu hơn tại Việt Nam bao gồm:

• Công nghệ công nghiệp và tự động hóa
• Thiết bị chế biến thực phẩm
• Quản lý tài nguyên nước
• Logistics
• Y tế, giáo dục, dịch vụ chuyên môn
• Năng lượng và giải pháp phát triển bền vững

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam muốn mở rộng sang châu Âu cần chuẩn bị kỹ về hồ sơ pháp lý, chứng nhận kỹ thuật, khả năng truy xuất nguồn gốc, và trách nhiệm xã hội – môi trường.

Objectif Eco kết luận: trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, quan hệ Việt Nam – châu Âu tập trung xây dựng chuỗi cung ứng an toàn, tăng cường hợp tác công nghiệp và phát triển các đối tác lâu dài.