Theo một khảo sát mới đây của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), một làn sóng hồi hương vàng dự trữ đang lan rộng trong cộng đồng ngân hàng trung ương (NHTW). Nguyên nhân chính bao gồm xung đột địa chính trị, các biện pháp trừng phạt và sự suy giảm lòng tin vào các trung tâm tài chính truyền thống như London và New York.
Khảo sát của WGC, với 76 NHTW tham gia trong giai đoạn tháng 2-5/2026, cho thấy số NHTW lưu trữ vàng tại Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) giảm còn 57% so với 64% năm ngoái. Tại Fed New York, con số này giảm từ 17% xuống 14%.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Các NHTW, bao gồm Ấn Độ và Pháp, đã thực hiện việc di dời lượng lớn vàng từ Mỹ và Anh về nước trong năm qua. Động thái này phản ánh xu hướng đa dạng hóa địa điểm cất giữ và giảm phụ thuộc vào các trung tâm giao dịch truyền thống.
Dưới đây là các số liệu trọng tâm từ nguồn:
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn/Căn cứ |
|---|---|---|
| Pháp: lượng vàng hồi hương | 129 tấn (7/2025 - 1/2026) | Ngân hàng Trung ương Pháp |
| Lợi nhuận từ nghiệp vụ bán/mua | 11 tỷ euro | Ngân hàng Trung ương Pháp |
| Ấn Độ (RBI): tỷ lệ vàng lưu trữ nước ngoài | 22% (T3/2026) từ 55% (T3/2023) | Dữ liệu chính thức từ RBI |
| Tỷ lệ NHTW lưu trữ vàng tại BOE | 57% (giảm từ 64%) | Khảo sát WGC tháng 2-5/2026 |
| Tỷ lệ NHTW lưu trữ vàng tại Fed New York | 14% (giảm từ 17%) | Khảo sát WGC tháng 2-5/2026 |
| Tỷ lệ NHTW tăng cường lưu trữ trong nước | 19% (tăng từ 7% năm ngoái) | Khảo sát WGC tháng 2-5/2026 |
| Giá trị giao dịch thị trường vàng London (tháng 5/2026) | Hơn 200 tỷ USD/ngày | WGC/Thị trường London |
| Tổng lượng vàng lưu trữ tại BOE (cuối tháng 5/2026) | Tăng 8,6% so với cùng kỳ | BOE |
Ngân hàng Trung ương Pháp đã bán vàng dự trữ tại Mỹ, sau đó mua khối lượng vàng tương đương ở châu Âu. Khoản chênh lệch giá vàng do thuế quan của Mỹ đã mang về lợi nhuận 11 tỷ euro. Pháp hiện lưu trữ toàn bộ vàng dự trữ trong nước.
Trong 3 năm qua, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) cũng hồi hương phần lớn vàng từ Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS). Tỷ lệ vàng cất giữ ở nước ngoài của RBI hiện chỉ còn 22%.
Ông Shaokai Fan, người phụ trách bộ phận NHTW toàn cầu tại WGC, cho biết hai yếu tố thúc đẩy chính gồm: mối quan ngại địa chính trị và nỗi lo về khả năng tiếp cận hoàn toàn với vàng dự trữ vào mọi thời điểm.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Xu hướng hồi hương vàng phản ánh một sự dịch chuyển chiến lược trong quản lý dự trữ quốc gia. Dòng tiền ròng đang rút khỏi các trung tâm tài chính truyền thống (London, New York) để chảy về các điểm lưu trữ nội địa hoặc các trung tâm mới nổi như Singapore và Hong Kong.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) đang chi phối hành vi của các NHTW. Họ đánh đổi một phần thanh khoản (vì London vẫn là thị trường có độ sâu thanh khoản cao nhất thế giới trên 200 tỷ USD/ngày) để lấy sự an toàn và kiểm soát trực tiếp.
Song song, vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới. Điều này thúc đẩy quá trình phi đô la hóa, khi các NHTW tìm kiếm lựa chọn thay thế cho đồng USD.
Áp lực chính trị trong nước cũng đóng vai trò quan trọng. Theo bà Junlu Liang, nhà phân tích cấp cao tại Metals Focus, các cân nhắc chính trị nội địa đã củng cố lời kêu gọi di dời vàng về nước. Các quốc gia như Áo, Hà Lan, Đức đều đã hồi hương một phần dự trữ trong những năm gần đây.
Tại Đức và Italy, áp lực ngày càng gia tăng từ các chính trị gia yêu cầu di dời một phần vàng cất giữ tại New York. Nguyên nhân đến từ lo ngại về sự can thiệp chính trị của Mỹ, đặc biệt sau những chỉ trích của Tổng thống Donald Trump đối với cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mặc dù tỷ lệ NHTW giữ vàng tại BOE giảm, BOE vẫn là địa chỉ lưu trữ vàng lớn nhất thế giới, với tổng lượng nắm giữ cuối tháng 5 tăng 8,6% so với cùng kỳ năm ngoái. BOE hiện đang giữ hộ vàng cho khoảng 70 quốc gia.
Sự thống trị của London trong giao dịch vàng toàn cầu khó có thể bị thay thế trong ngắn hạn. Giá trị giao dịch hơn 200 tỷ USD mỗi ngày trong tháng 5 vừa qua cho thấy độ thanh khoản vượt trội. Ông Ross Norman, người đứng đầu Metals Daily, nhận định rằng dù có những câu hỏi về sự cần thiết giữ vàng tại Mỹ, thanh khoản sâu của thị trường London vẫn rất hấp dẫn.
Các thông tin đáng chú ý:
- Singapore đang ra mắt hệ thống thanh toán bù trừ tại quầy cho vàng trong năm nay, cùng dịch vụ lưu trữ cho các NHTW.
- Hong Kong cũng nỗ lực cung cấp dịch vụ lưu trữ cho các NHTW muốn đa dạng hóa địa điểm.
- Các quốc gia đã hồi hương một phần dự trữ bao gồm Pháp, Ấn Độ, Áo, Hà Lan, Đức.
- Metals Focus xác nhận các NHTW có vàng tại Fed New York: Đức, Italy, Hà Lan, Hy Lạp, Thụy Điển.
Thị trường tương lai có thể chứng kiến sự gia tăng vai trò của Singapore và Hong Kong như các trung tâm lưu trữ thay thế. Sự dịch chuyển này không chỉ mang tính chất logistic, mà còn là một tín hiệu mạnh mẽ về sự thay đổi cấu trúc của hệ thống dự trữ toàn cầu.