Từ câu chuyện giải ngân vốn đầu tư công tại Cà Mau: Áp lực thực thi chính sách tài khóa và tín hiệu dòng vốn hạ tầng
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 8/7/2026, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh là hơn 10.035 tỷ đồng.
Trong đó, 2.561 tỷ đồng là vốn năm 2025 chuyển sang. Tỉnh đã phân bổ gần 7.000 tỷ đồng, số còn lại chủ yếu dành cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Tính đến hết tháng 6/2026, tỉnh đã giải ngân trên 3.068 tỷ đồng, đạt 30,6% kế hoạch. Con số này cao hơn mức bình quân chung của cả nước.
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Tổng kế hoạch vốn đầu tư công 2026 | 10.035 tỷ đồng |
| Vốn năm 2025 chuyển sang | 2.561 tỷ đồng |
| Đã phân bổ | ~7.000 tỷ đồng |
| Giải ngân lũy kế đến 30/6/2026 | 3.068 tỷ đồng |
| Tỷ lệ giải ngân | 30,6% |
| Số chủ đầu tư | 76 |
| Số chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân trên trung bình | 48 |
| Số chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân dưới 15% | 3 |
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Văn Bi biểu dương các nhà thầu có tỷ lệ giải ngân cao, đồng thời phê bình 3 chủ đầu tư có mức giải ngân dưới 15% so với kế hoạch.
Ông Nguyễn Đức Thánh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Cà Mau, cho biết nguyên nhân chính ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân bao gồm: các dự án được bố trí vốn lớn nhưng triển khai chậm, công tác chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng kéo dài, cùng các quy định mới của Luật Xây dựng năm 2025 phát sinh nhiều vướng mắc.
Một số dự án cụ thể còn vướng mặt bằng: Dự án xây dựng tuyến đường Vành đai (phường Bạc Liêu), Dự án kè chống ngập dọc Quốc lộ 1A, Dự án xử lý xói lở và gia cố lòng sông thị trấn Gành Hào.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền đầu tư công tại Cà Mau phản ánh độ trễ chính sách (policy lag) giữa phân bổ vốn và thực thi dự án. Mặc dù tỷ lệ giải ngân đạt 30,6% – cao hơn bình quân cả nước – nhưng vẫn còn 3 chủ đầu tư có tỷ lệ dưới 15%, cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong năng lực thực hiện.
Rủi ro thanh khoản từ phía nhà thầu và chủ đầu tư xuất hiện khi vốn đã được phân bổ nhưng chưa thể giải ngân do vướng mặt bằng, thủ tục. Điều này tạo ra chi phí cơ hội cho nền kinh tế địa phương, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% từ kinh tế biển, năng lượng và chuyển đổi số.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có thể xuất hiện ở các nhà thầu nhỏ khi đối mặt với rủi ro pháp lý từ Luật Xây dựng 2025. Tuy nhiên, sự chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh – bao gồm xử lý nghiêm nhà thầu thiếu trách nhiệm – tạo áp lực buộc các bên phải đẩy nhanh tiến độ.
Xã Phan Ngọc Hiển đạt tỷ lệ giải ngân trên 44%, cao hơn mức trung bình tỉnh 13%, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và chủ đầu tư. Đây là minh chứng cho thấy yếu tố quản trị địa phương đóng vai trò quyết định trong hiệu quả sử dụng vốn công.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các dự án năng lượng quy mô lớn đang được triển khai tại Cà Mau có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư công trong trung hạn. Cụ thể:
- Dự án nhà máy điện gió hơn 6.300 tỷ đồng (khởi công 01/07/2026), kỳ vọng bổ sung 253 GWh/năm.
- Hai dự án điện gió tổng công suất 150 MW, tổng mức đầu tư hơn 5.377 tỷ đồng (khởi động 30/06/2026).
- Công trình Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cà Mau 1.200 giường đang được đẩy nhanh tiến độ.
Các yếu tố cần theo dõi trong nửa cuối năm 2026:
- Tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án giao thông trọng điểm (đường Vành đai, kè chống ngập).
- Khả năng hấp thụ vốn ODA và các dự án đầu tư theo Luật Xây dựng 2025.
- Biến động lãi suất và chi phí vốn ảnh hưởng đến năng lực tài chính của nhà thầu.
- Chính sách điều hành của Chính phủ về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công toàn quốc.
Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro dựa trên diễn biến thực tế.