Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo tại Hội nghị giao ban tháng 5/2026 của Bộ Xây dựng, Cục trưởng Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng Lê Quyết Tiến cho biết tình hình triển khai các dự án giao thông trọng điểm đang đối mặt với nhiều thách thức.
Năm 2026 dự kiến khởi công 5 dự án mới. Đến nay, 2/5 dự án đã khởi công: cầu Ninh Cường và Dự án cải tạo khu gian Hòa Duyệt-Thanh Luyện.
Trong 3 dự án chưa khởi công, Dự án hoàn thiện hầm Cù Mông dự kiến khởi công tháng 7/2026. Hai dự án gồm phát triển hành lang đường thủy và logistics phía Nam cùng 3 tuyến Quốc lộ (53, 62, Nam Sông Hậu) tại Đồng bằng sông Cửu Long dự kiến khởi công quý IV/2026.
Về kế hoạch hoàn thành, năm 2026 có 27 dự án/dự án thành phần. Đến nay, 2 dự án đã hoàn thành: Dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu và Dự án tuyến tránh thành phố Cao Bằng.
Trong 25 dự án đang triển khai, 9 dự án chưa đáp ứng tiến độ, trong đó 5 dự án tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành.
| Dự án | Sản lượng đạt | Mức chậm so với kế hoạch |
|---|---|---|
| Mở rộng cao tốc Cam Lộ-La Sơn | 20,4% | 15,6% |
| Đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi-Bến Nhất, Gò Quao-Vĩnh Thuận | 62,9% | 7,5% |
| Nâng cấp mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh-Nam Đàn | 41,6% | 12,0% |
| Nâng cấp Quốc lộ 14B | 42,6% | 21,7% |
| Nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên-Việt Trì | 6,5% | Chưa có số liệu cụ thể |
Đặc biệt, Dự án nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên-Việt Trì khởi công từ tháng 3/2025 mới bàn giao 43% mặt bằng. Sản lượng thi công chỉ đạt 6,5%.
Nguyên nhân chính được chỉ ra gồm: giải phóng mặt bằng chậm, thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng, giá nhiên liệu tăng đột biến dẫn đến nhà thầu thi công cầm chừng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Chậm tiến độ dự án giao thông phản ánh rủi ro thanh khoản trong chuỗi cung ứng vốn đầu tư công. Dòng tiền ròng bị tắc nghẽn ở khâu giải phóng mặt bằng.
Chi phí vốn gia tăng khi thời gian thi công kéo dài. Nhà thầu phải đối mặt với áp lực chi phí nhiên liệu và vật liệu đầu vào.
Giá nhiên liệu tăng đột biến tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xây dựng và vận tải. Điều này tạo áp lực lên chỉ số chi phí xây dựng (CPI xây dựng).
Từ góc nhìn tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off), nhà đầu tư có thể đánh giá lại triển vọng dòng tiền của các doanh nghiệp ngành vật liệu và xây lắp.
Độ trễ chính sách (policy lag) thể hiện rõ: dù Bộ Xây dựng yêu cầu đôn đốc hàng tuần, nhưng các vướng mắc về mặt bằng và vật liệu chưa được giải quyết dứt điểm.
Khối lượng giải ngân vốn đầu tư công quý II/2026 có nguy cơ thấp hơn kỳ vọng. Điều này ảnh hưởng đến thanh khoản ròng của toàn hệ thống ngân sách.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bộ Xây dựng đề nghị các chủ đầu tư kiểm tra, đôn đốc tiến độ hằng tuần. Cần phối hợp chặt chẽ với địa phương để tháo gỡ khó khăn về mặt bằng và vật liệu.
Nguồn cung ứng vật liệu xây dựng có thể bị thắt chặt nếu các mỏ khai thác không đáp ứng kịp nhu cầu. Cát, đá, thép là những mặt hàng có thể biến động giá trong ngắn hạn.
Giá nhiên liệu thế giới (WTI/Brent) sẽ tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng đến chi phí vận hành máy móc thi công. Nhà thầu cần chủ động nguồn nhiên liệu theo chỉ đạo của Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng.
Các dự án chậm tiến độ nêu trên tập trung ở khu vực miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long. Điều này có thể ảnh hưởng đến kết nối logistics và chi phí vận chuyển hàng hóa tại các vùng này.
Theo thông tin từ Vietnam+, Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu-Ngã ba Trung Sơn cũng đang bị chậm tiến độ. Bộ Xây dựng sẽ xử lý trách nhiệm chủ đầu tư, nhà thầu nếu không kịp hoàn thành.
Cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng gặp khó khăn do thiếu hụt vật liệu (cát, đá), ảnh hưởng đến mục tiêu hoàn thành năm 2027. Đây là một yếu tố cần theo dõi về tác động đến giá cổ phiếu ngành vật liệu.
Dự án thành phần 3 cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột trong giai đoạn nước rút vẫn chậm tiến do vướng mắc giải phóng mặt bằng. Điều này cho thấy rủi ro mang tính hệ thống, không chỉ riêng lẻ.