Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 5/6, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết nhóm đàm phán của ông đã đạt được "một số tiến triển" tại Washington, nhưng vẫn còn "rất nhiều việc phải làm" để đạt thỏa thuận toàn diện. Thông tin được dẫn lại từ mạng tin CBC (Canada).
Bộ trưởng Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc và Trưởng đoàn đàm phán Janice Charette đã báo cáo với Hội đồng Tư vấn đặc biệt trong hơn 2 giờ về cuộc gặp với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer.
Theo ông Flavio Volpe (Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ôtô, thành viên Ủy ban Tư vấn về quan hệ kinh tế Canada-Mỹ), báo cáo cho thấy đàm phán đang đi đúng hướng. Ông Volpe nhận định chỉ thị từ Nhà Trắng là tìm cách giải quyết những vấn đề gây khó chịu song phương.
| Mốc thời gian / Sự kiện | Nội dung chính |
|---|---|
| 1/7/2024 | Ngày xem xét lại Hiệp định USMCA. Cả 3 nước không coi đây là hạn chót mà là thời điểm thể hiện ý định. |
| Ngày 3/6/2024 | Mỹ gửi Canada danh sách những điều gây khó chịu mới nhất, bao gồm việc các tỉnh ngăn nhập khẩu rượu Mỹ và vấn đề Đạo luật Phát trực tuyến. |
| Ngày 4/6/2024 | Thủ tướng Carney ra lệnh cho CRTC "xem xét lại" quyết định tăng cường nội dung Canada cho dịch vụ phát trực tuyến — một nhượng bộ đơn phương. |
Ông Dan Kelly (Liên đoàn Doanh nghiệp Độc lập Canada) cảnh báo: "Vội vàng đạt được thỏa thuận có thể không phải là kết quả có lợi." Ông cho rằng việc hàng năm phải đàm phán lại USMCA có thể ít rắc rối hơn so với một thỏa thuận tệ được ký ngay lập tức.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Cộng đồng doanh nghiệp Canada thống nhất mục tiêu hàng đầu: một thỏa thuận cho phép hầu hết hàng hóa vận chuyển sang Mỹ mà không chịu thuế. Tuy nhiên, họ chia rẽ sâu sắc về chiến thuật đạt được mục tiêu này.
Nhóm các nhà sản xuất (thép, ôtô) và các CEO cho rằng đám mây bất ổn đang kìm hãm đầu tư vốn, làm tổn hại lợi nhuận và tăng tính cấp thiết phải đạt thỏa thuận. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ và công ty công nghệ tin rằng thời gian càng trôi qua, áp lực buộc Tổng thống Trump ký kết càng gia tăng, nhất là khi giá xăng tăng cao trước bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Ông Goldy Hyder (CEO Hội đồng Doanh nghiệp Canada) nhấn mạnh: "Các doanh nghiệp Canada đang rất cần sự chắc chắn, cần sự dự đoán được, cả hai điều này sẽ tạo niềm tin để đầu tư vốn." Ông cho biết nhiều công ty đã chuyển sang chế độ sinh tồn, dẫn đến tăng trưởng kinh tế trì trệ trên khắp lục địa trong năm qua, đặc biệt ở Mexico và Canada.
Ông Hyder cũng cảnh báo: "Thuế quan, dưới hình thức này hay hình thức khác, chắc chắn sẽ được áp dụng." Điều này phản ánh một thực tế: chi phí vốn tăng và dòng tiền ròng có xu hướng dịch chuyển ra khỏi các tài sản rủi ro khu vực Bắc Mỹ nếu không có thỏa thuận rõ ràng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nếu 3 quốc gia không nhất trí gia hạn, USMCA sẽ kích hoạt các cuộc xem xét đánh giá lại hàng năm. Điều này tạo ra rủi ro thanh khoản định kỳ cho các doanh nghiệp phụ thuộc vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Danh sách những điều gây khó chịu của Mỹ bao gồm: việc các tỉnh Canada ngăn chặn nhập khẩu rượu Mỹ, và các vấn đề liên quan đến Đạo luật Phát trực tuyến của Canada. Đây là những điểm có thể được sử dụng như đòn bẩy trong đàm phán.
Ngày 4/6, Thủ tướng Carney đã ra lệnh cho CRTC "xem xét lại" quyết định về nội dung phát trực tuyến — một nhượng bộ đơn phương có thể không đổi lại được gì. Động thái này cho thấy Ottawa đang chịu áp lực phải thể hiện thiện chí trước các vòng đàm phán tiếp theo.
Các nhà đầu tư cần theo dõi: (1) phản ứng của thị trường trái phiếu Canada và Mỹ trước các tín hiệu đàm phán; (2) biến động của cặp USD/CAD (đồng CAD thường yếu đi khi căng thẳng thương mại leo thang); (3) diễn biến giá dầu thô WTI và các hàng hóa nông sản chịu ảnh hưởng bởi thuế quan.