Từ cảnh báo phòng chống lừa đảo hơn 5.200 tỉ đồng: nhìn về sức ép quản trị rủi ro thanh khoản và tín dụng hệ thống ngân hàng

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 2-7-2026, tại họp báo về kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm, ông Hoàng Minh Tiến - Phó cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) - công bố thống kê về hệ thống phòng ngừa gian lận thanh toán.

Hệ thống đã phát cảnh báo tới khoảng 4,6 triệu lượt khách hàng về các giao dịch chuyển tiền có dấu hiệu gian lận, lừa đảo.

Sau khi nhận cảnh báo, hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã quyết định tạm dừng hoặc hủy giao dịch. Tổng giá trị được bảo vệ lên tới hơn 5.200 tỉ đồng.

Cuối năm 2025, NHNN đã ban hành Thông tư 77 sửa đổi quy định về an toàn, bảo mật dịch vụ trực tuyến.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Số liệu chặn lừa đảo hơn 5.200 tỉ đồng phản ánh trực tiếp rủi ro gian lận công nghệ cao trong hệ thống thanh toán.

Việc 1,5 triệu lượt khách hàng chủ động dừng giao dịch sau cảnh báo cho thấy hiệu quả của kênh giám sát tập trung.

Chi phí tuân thủ (compliance cost) cho các ngân hàng thương mại gia tăng khi phải triển khai xác thực sinh trắc học và tích hợp VNeID.

Đến ngày 26-6, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học hơn 162,9 triệu hồ sơ cá nhân, đạt 100% tài khoản phát sinh giao dịch trên kênh số.

Về mặt tín dụng, dư nợ toàn hệ thống đạt 19,97 triệu tỉ đồng, tăng 7,41% so với cuối 2025. So với mục tiêu cả năm 15%, mức tăng nửa đầu năm đạt xấp xỉ 49% kế hoạch.

Ông Phạm Thanh Hà, Phó thống đốc NHNN, cho biết mục tiêu 15% có thể điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thực tế để kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống.

Áp lực tăng trưởng tín dụng cao đặt ra bài toán về kiểm soát rủi ro khi dòng tiền đổ vào nền kinh tế gia tăng.

Đồng thời, việc siết chặt phòng chống lừa đảo làm chậm tốc độ luân chuyển dòng tiền giao dịch số trong ngắn hạn.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

NHNN tiếp tục hoàn thiện quy định an toàn, bảo mật theo thông lệ quốc tế và phối hợp với Bộ Công an triển khai giải pháp phòng chống lừa đảo trực tuyến.

Chiến dịch làm sạch dữ liệu khách hàng và xác thực sinh trắc học sẽ còn mở rộng sang các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán khác.

Tội phạm công nghệ cao đang lợi dụng lỗ hổng bảo mật để vượt xác thực sinh trắc học, đặt ra yêu cầu nâng cấp liên tục hệ thống.

Về lãi suất, sau cuộc làm việc ngày 9-4 giữa NHNN và các ngân hàng thương mại, các ngân hàng đã thống nhất giảm lãi suất huy động kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và giảm lãi suất cho vay.

Độ trễ chính sách (policy lag) từ động thái giảm lãi suất sẽ ảnh hưởng tới biên lợi nhuận (NIM) của ngân hàng trong các quý tới.

Diễn biến tín dụng nửa cuối năm là yếu tố then chốt ảnh hưởng tới thanh khoản hệ thống và dòng tiền vào các kênh đầu tư như chứng khoán, bất động sản.

Các tổ chức tín dụng cần theo dõi tỷ lệ nợ xấu và chi phí dự phòng rủi ro khi tăng trưởng tín dụng nóng.

Tỷ lệ tín dụng / GDP và chỉ số lạm phát CPI sẽ là dữ liệu đầu vào cho điều chỉnh chính sách tiền tệ từ NHNN.